51.22.02 — Uzay taşımacılığı
51.22.02 (Uzay taşımacılığı) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Çok Tehlikeli" İSG sınıfına, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu çerçevesine ve "Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart" işyeri statüsüne tabidir.
2 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & 213 s. VUK m. 127
MCC 4511
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Tarifeli ve charter yolcu havayolu şirketleri
- Hava kargo (freighter) ve ekspres hava taşıyıcıları
- Özel iş jeti, hava taksi, helikopter ve ticari uydu/uzay fırlatma (51.22) operatörleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- Uzay taşımacılığı
- uyduların ve uzay taşıtlarının fırlatılması
- yük ve yolcuların uzay taşımacılığı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
0—
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı
- Hava taşıyıcısı hisselerinin çoğunluğunun (%51+) Türk vatandaşlarına ait olması ve yönetimin yerli çoğunluğu (2920 s.K.)
- IATA iki harfli kod, ICAO çağrı kodu, Slot Koordinasyon ve Tehlikeli Madde (IATA DGR) taşıma onayı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- SHGM Sivil Hava Aracı & İşletme Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
- Uluslararası sefer yakıtında ÖTV muafiyeti sağlanır; MCC 4511 (Airlines) kart şemalarında yüksek ileri rezervasyon dönemi sebebiyle sıkı teminat kurallarına tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
EASA Part-ORO/CAT AOC sertifikasyonu, AB Hava Taşımacılığı Tüzüğü (EC) 1008/2008, EU 261/2004 Yolcu Hakları Tazminatı, EU ETS Aviation ve ReFuelEU Aviation (2025 %2 SAF sürdürülebilir havacılık yakıtı zorunluluğu) geçerlidir.
ABD NAICS 481 kapsamında yer alır. Çift makamlı onay gerektirir: FAA Part 121 / Part 135 Air Carrier Certificate + US DOT Economic Authority (yabancı hissedarlık %25 oy hakkı tavanı). İç hat biletlerinde %7.5 Federal Transportation Excise Tax kesilir.
UK CAA Air Operator Certificate (AOC) + Operating Licence (OL), ATOL finansal koruma (paket satışı varsa) ve UK ETS Aviation kapsamındadır (UK SIC 51xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İHA/drone ile havadan fotoğrafçılık/haritalama Bölüm 51 değil 74.20 / 71.12; İHA ile tarımsal ilaçlama 01.61 kapsamındadır — Bölüm 51 yalnızca yük/yolcu taşımacılığı ve uydu fırlatmayı kapsar.
- Sırf uçak bakımı (MRO) 33.16, havaalanı yer hizmetleri ve hava trafik kontrolü ise 52.23 sınıfındadır.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
En sıkı İSG rejimi uygulanır: 1. çalışandan itibaren A sınıfı uzman, işyeri hekimi, 10+ çalışanda diğer sağlık personeli ve 6331 m. 17 Mesleki Yeterlilik/Eğitim Belgesi zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Çok Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 2 yılda bir plan (her 30 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | Yılda en az 1 kez 16 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | Yılda bir (hekim 15 dk/çalışan/ay; 10+ çalışanda DSP 10–20 dk) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Mesleki Belge | 1+ çalışanda A sınıfı uzman (40 dk/çalışan/ay) + 6331 m. 17 mesleki eğitim belgesi | 6331 s.K. m. 6, 17; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245IATA / SHGM işletme ruhsatı zorunlu; yüksek tutarlı biletlerde 3D Secure ve ertelenmiş valör uygulanır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
51.10.01 — Hava yolu yolcu taşımacılığı (tarifeli olanlar)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 51.10.01 (Hava yolu yolcu taşımacılığı (tarifeli olanlar)). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
51.10.02 — Hava yolu yolcu taşımacılığı (turistik ve gezi amaçlı olanlar ile tarifesiz olanlar) (hava taksi taşımacılığı dahil)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 51.10.02 (Hava yolu yolcu taşımacılığı (turistik ve gezi amaçlı olanlar ile tarifesiz olanlar) (hava taksi taşımacılığı dahil)). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
51.10.03 — Hava yolu yolcu taşıma araçlarının mürettebatıyla birlikte kiralanması
Türkiye 6 haneli NACE kodu 51.10.03 (Hava yolu yolcu taşıma araçlarının mürettebatıyla birlikte kiralanması). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 51.22.02 Uzay taşımacılığı
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 51.22.02 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
51.22.02 (Uzay taşımacılığı) şu faaliyetleri kapsar: Uzay taşımacılığı; uyduların ve uzay taşıtlarının fırlatılması; yük ve yolcuların uzay taşımacılığı.. Başlıca uygulayıcılar: Tarifeli ve charter yolcu havayolu şirketleri; Hava kargo (freighter) ve ekspres hava taşıyıcıları.
51.22.02 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
51.22.02 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Çok Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) risk değerlendirmesi; Çok tehlikeli işlerde 6331 m. 17 ve MYK Tebliği uyarınca mesleki eğitim / MYK belgesi olmayan çalışan işbaşı yaptırılamaz; aksi halde işin durdurulması ve çalışan başına idari para cezası uygulanır.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
51.22.02 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur) / Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.. İzin/Ruhsat: SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı Vergi/Teşvik: Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
51.22.02 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
51.22.02 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 4511 (Havayolları ve Hava Taşıma İşletmeleri).