51.22 — Uzay taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 51.22 (Uzay taşımacılığı); Bölüm 51 çerçevesinde 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Hava yolu ile yük taşımacılığı ve uzay taşımacılığı
NAICS 481112 • SIC 51220 • ISIC 5120
MCC 4511
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Tarifeli ve charter yolcu havayolu şirketleri
- Hava kargo (freighter) ve ekspres hava taşıyıcıları
- Özel iş jeti, hava taksi, helikopter ve ticari uydu/uzay fırlatma (51.22) operatörleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- uyduların ve uzay taşıtlarının fırlatılması
- yük ve yolcuların uzay taşımacılığı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
0—
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı
- Hava taşıyıcısı hisselerinin çoğunluğunun (%51+) Türk vatandaşlarına ait olması ve yönetimin yerli çoğunluğu (2920 s.K.)
- IATA iki harfli kod, ICAO çağrı kodu, Slot Koordinasyon ve Tehlikeli Madde (IATA DGR) taşıma onayı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- SHGM Sivil Hava Aracı & İşletme Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
- Uluslararası sefer yakıtında ÖTV muafiyeti sağlanır; MCC 4511 (Airlines) kart şemalarında yüksek ileri rezervasyon dönemi sebebiyle sıkı teminat kurallarına tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
EASA Part-ORO/CAT AOC sertifikasyonu, AB Hava Taşımacılığı Tüzüğü (EC) 1008/2008, EU 261/2004 Yolcu Hakları Tazminatı, EU ETS Aviation ve ReFuelEU Aviation (2025 %2 SAF sürdürülebilir havacılık yakıtı zorunluluğu) geçerlidir.
ABD NAICS 481 kapsamında yer alır. Çift makamlı onay gerektirir: FAA Part 121 / Part 135 Air Carrier Certificate + US DOT Economic Authority (yabancı hissedarlık %25 oy hakkı tavanı). İç hat biletlerinde %7.5 Federal Transportation Excise Tax kesilir.
UK CAA Air Operator Certificate (AOC) + Operating Licence (OL), ATOL finansal koruma (paket satışı varsa) ve UK ETS Aviation kapsamındadır (UK SIC 51xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İHA/drone ile havadan fotoğrafçılık/haritalama Bölüm 51 değil 74.20 / 71.12; İHA ile tarımsal ilaçlama 01.61 kapsamındadır — Bölüm 51 yalnızca yük/yolcu taşımacılığı ve uydu fırlatmayı kapsar.
- Sırf uçak bakımı (MRO) 33.16, havaalanı yer hizmetleri ve hava trafik kontrolü ise 52.23 sınıfındadır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Uzay taşımacılığı | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245IATA / SHGM işletme ruhsatı zorunlu; yüksek tutarlı biletlerde 3D Secure ve ertelenmiş valör uygulanır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
51.21 — Hava yolu ile yük taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 51.21 (Hava yolu ile yük taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
51.10 — Hava yolu ile yolcu taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 51.10 (Hava yolu ile yolcu taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 51.22 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
51.22 (Uzay taşımacılığı) şu faaliyetleri kapsar: uyduların ve uzay taşıtlarının fırlatılması; yük ve yolcuların uzay taşımacılığı.. Başlıca uygulayıcılar: Tarifeli ve charter yolcu havayolu şirketleri; Hava kargo (freighter) ve ekspres hava taşıyıcıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 51.22 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
51.22 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 51.22.02 [Çok Tehlikeli]).
51.22 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur) / Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.. İzin/Ruhsat: SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı Vergi/Teşvik: Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
51.22 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
51.22 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 481112 (Scheduled Freight Air Transportation), 481212 (Nonscheduled Chartered Freight Air Transportation), 927110 (Space Research and Technology) • İngiltere UK SIC 2007: 51220 (Space transport) • BM ISIC Rev. 5: 5120 • Sanal POS MCC 4511 (Havayolları ve Hava Taşıma İşletmeleri).
51.22 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 51.22, eski NACE Rev. 2 sürümünde 51.22 (Uzay taşımacılığı) koduna karşılık gelir.