56.40.00 — Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1’e yeni eklenen 56.40, kendi mutfağı olmadan restoranlar ile tüketicileri dijital uygulama/web üzerinden buluşturan online yemek sipariş aracılık platformlarını kapsar — kurye filosu ayrıysa 53.20/53.30 ile birlikte değerlendirilir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & İlgili Bakanlık Mevzuatı
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
- Bu sınıf, aracılık edilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunulmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi suretiyle yiyecek ve içecek hizmetlerine aracılık edilmesini kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (yüz yüze, telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da kapsayabilir.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- restoranlar için rezervasyon hizmetlerinin sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- insanların yemek teslimatı için rezervasyon yapmalarına olanak sağlayan çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 53.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.11 — Bulut Mutfak & Restoran → | Kendi mutfağında yemek pişiren işletme 56.11; yalnızca restoran siparişine aracılık edip komisyon alan platform 56.40’tır. | 56.40 platformları 6563 s.K. aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla %1 e-ticaret stopajı kesme sorumluluğuna tabidir. |
56.11.01 — Genel lokanta ve restoranların (içkili ve içkisiz) faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 56.11.01 (Genel lokanta ve restoranların (içkili ve içkisiz) faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
56.11.02 — Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 56.11.02 (Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
56.11.03 — Döner, ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 56.11.03 (Döner, ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 56.40.00 Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 56.40.00 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.40.00 (Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri; Bu sınıf, aracılık edilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunulmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi suretiyle yiyecek ve içecek hizmetlerine aracılık edilmesini kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (yüz yüze, telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da kapsayabilir.. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
56.40.00 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
56.40.00 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
56.40.00 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
56.40.00 ile en sık karıştırılan 56.11 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.11 — Bulut Mutfak & Restoran: Kendi mutfağında yemek pişiren işletme 56.11; yalnızca restoran siparişine aracılık edip komisyon alan platform 56.40’tır. Vergisel/hukuki etki: 56.40 platformları 6563 s.K. aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla %1 e-ticaret stopajı kesme sorumluluğuna tabidir.
56.40.00 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.40.00 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
56.40.00 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: insanların yemek teslimatı için rezervasyon yapmalarına olanak sağlayan çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 53.30..