56.40 — Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1’e yeni eklenen 56.40, kendi mutfağı olmadan restoranlar ile tüketicileri dijital uygulama/web üzerinden buluşturan online yemek sipariş aracılık platformlarını kapsar — kurye filosu ayrıysa 53.20/53.30 ile birlikte değerlendirilir.
Eurostat • v2.1
Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
NAICS 561591 • SIC 79901 • ISIC 5640
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- Bu sınıf, aracılık edilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunulmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi suretiyle yiyecek ve içecek hizmetlerine aracılık edilmesini kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (yüz yüze, telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da kapsayabilir.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- restoranlar için rezervasyon hizmetlerinin sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- insanların yemek teslimatı için rezervasyon yapmalarına olanak sağlayan çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 53.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.11 — Bulut Mutfak & Restoran → | Kendi mutfağında yemek pişiren işletme 56.11; yalnızca restoran siparişine aracılık edip komisyon alan platform 56.40’tır. | 56.40 platformları 6563 s.K. aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla %1 e-ticaret stopajı kesme sorumluluğuna tabidir. |
56.11 — Lokantaların faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.11 (Lokantaların faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 14 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.12 — Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.12 (Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.21 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
- 56 Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri
- 56.4 Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 56.40 Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 56.40 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.40 (Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, aracılık edilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunulmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi suretiyle yiyecek ve içecek hizmetlerine aracılık edilmesini kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (yüz yüze, telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da kapsayabilir.. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 56.40 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
56.40 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 56.40.00 [Az Tehlikeli]).
56.40 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
56.40 ile en sık karıştırılan 56.11 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.11 — Bulut Mutfak & Restoran: Kendi mutfağında yemek pişiren işletme 56.11; yalnızca restoran siparişine aracılık edip komisyon alan platform 56.40’tır. Vergisel/hukuki etki: 56.40 platformları 6563 s.K. aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla %1 e-ticaret stopajı kesme sorumluluğuna tabidir.
56.40 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.40 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 561591 (Convention and Visitors Bureaus), 561599 (All Other Travel Arrangement and Reservation Services), 713990 (All Other Amusement and Recreation Industries) • İngiltere UK SIC 2007: 79901 (Activities of tourist guides), 79909 (Other reservation service activities n.e.c.) • BM ISIC Rev. 5: 5640 • Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
56.40 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 56.40, eski NACE Rev. 2 sürümünde 79.90 (Diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faaliyetler) koduna karşılık gelir.