77.40.01 — Fikri mülkiyet haklarının ve benzer ürünlerin leasingi (patentli varlıklar, markalar, imtiyaz sözleşmeleri vb. dahil; telif hakkı alınmış olan çalışmalar hariç) (finansal leasing hariç)
77.40.01 (Fikri mülkiyet haklarının ve benzer ürünlerin leasingi (patentli varlıklar, markalar, imtiyaz sözleşmeleri vb. dahil; telif hakkı alınmış olan çalışmalar hariç) (finansal leasing hariç)) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Az Tehlikeli" İSG sınıfına, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek m. 3 (KABİS — Kiralık Araç Bildirim Sistemi) çerçevesine ve "İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir" işyeri statüsüne tabidir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
KOSGEB Kapsamı Dışında
213 s. VUK m. 127, 159 (Şube Bildirimi) & 2005/9207 BKK Yönetmeliği
MCC 7512
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Rent a car (kısa/uzun dönem operasyonel araç kiralama) filoları (77.11)
- İnşaat vinci/ekskavatör, sahne ekipmanı, tıbbi cihaz ve bilişim donanımı kiralayanlar (77.3)
- Marka, patent ve franchise haklarını lisanslayan fikri mülkiyet şirketleri (77.40)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
6- Fikri mülkiyet haklarının ve benzer ürünlerin leasingi (patentli varlıklar, markalar, imtiyaz sözleşmeleri vb. dahil; telif hakkı alınmış olan çalışmalar hariç) (finansal leasing hariç)
- Bu sınıf, bir telif ücreti veya lisans ücreti ödenen ürün sahibine (yani varlık sahibine) kişisel hakların (sahiplik hakkı olan ürünlerin) ve benzeri ürünlerin kullanılması için diğer kişilere izin verilmesi faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu ürünlerin leasingi çeşitli şekillerde olabilir, örneğin; çoğaltma için izin verilmesi, sonraki süreçler ve ürünlerde kullanım, bir ayrıcalık hakkı uyarınca çalışan işletmeler gibi. Bugünkü sahipleri bu ürünleri vücuda getirmiş ya da getirmemiş olabilirler.
- kişisel hakların (sahiplik hakkı olan ürünlerin) ve benzeri ürünlerin leasingi (kitaplar veya bilgisayar yazılımı gibi telif hakkı saklı olan çalışmalar hariç olmak üzere)
- aşağıdakilerin kullanılması için telif veya lisans ücretlerinin alınması: patentli varlıklar; ticari markalar ve hizmet markaları; marka adları; maden arama ve değerlendirme; imtiyaz (franchise) sözleşmeleri.
- internet alanları
- tasarlanan veya geliştirilen kutu oyunlarının hakları.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- bilimsel araştırma sonuçları için telif ücreti veya lisans ücreti almak.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
6- hakların kazanımı ve ilan edilmesi, bkz. bölüm 58 ve 59
- telif hakkı saklı olan çalışmaların üretimi, çoğaltılması ve dağıtılması (kitaplar, bilgisayar yazılımı, film), bkz. bölüm 58, 59
- içerik yayıncıları tarafından yazılım, kitap gibi içeriklerin yayımlanması, bkz. bölüm 58
- yayımlanmasıyla ilgili olmayan sesli kitap yayın faaliyetleri, bkz. 60.10
- gayrimenkulün leasingi, bkz. 68.20
- maddi varlıkların leasingi, bkz. gruplar 77.1, 77.2, 77.3.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Oto kiralama (77.11) şirketleri için Emniyet/Jandarma KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) anlık kiralayan kaydı + belediye işyeri/otopark ruhsatı + Rent a Car klozlu kasko zorunludur (hususi kasko ile kiralama sigortasızdır!).
- Vinç/iş makinesi/jeneratör kiralamalarında (77.32) 6331 kapsamında periyodik makine muayene raporu zorunludur (not: operatörsüz kiralama Bölüm 77; operatörlü/şoförlü kiralama 43.99 veya 49.3!)
- Marka/franchise lisanslama (77.40) ve stoksuz SaaS/ekipman kiralama yönetim ofisleri Sanal Ofis ile açılabilir; oto/makine parkı fiziksel adres/otopark ister.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Taşımacılık / Kiralama / Hizmet Komitesi — 5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Şahıs işletmeleri ekipman/spor malzemesi ve küçük rent-a-car işlerinde açılabilir; büyük filolar sermaye şirketidir.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir- BİNEK OTO KİRALAMA (77.11) ÖZEL AVANTAJI: Normal şirketlerde binek otomobil KDV’si indirilemez (KDVK 30/b) ve amortisman/gider kısıtı uygulanırken, faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması olan işletmeler (77.11) filo araç alımındaki %20 KDV’yi İNDİREBİLİR ve ÖTV+KDV dahil tam gider/amortisman yazabilir!
- Operasyonel araç ve makine kiralamalarında genel %20 KDV uygulanır; 77.40 Franchise/Royalty bedellerinin yurt dışından ödenmesinde/tahsilatında ÇVÖA (Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması) gayrimaddi hak stopajı (%10 standart / anlaşma oranı + KDV2) kritiktir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de yeni 77.5 Kiralama Aracılık Platformları (Turo/Getaround gibi araç paylaşım ve ekipman kiralama aracıları — 77.51 / 77.52) eklendi! AB’de Tüketici Kiralama/Mesafeli Sözleşme ve AB Veri Yasası (bağlı araç verisi) geçerlidir.
ABD NAICS 532 (5321 Auto/Truck Rental, 5322/5323 Consumer/General Rental, 5324 Commercial Machinery) ve 533110 (Lessors of Nonfinancial Intangible Assets — Franchising) kapsamındadır! Eyalet Rental Car Surcharge/Excise Tax ve franchise verenlerde FTC Franchise Rule (FDD — Franchise Disclosure Document) zorunludur!
BVRLA sektör standartları, araç kiralama süresi >89 günse FCA Consumer Hire Regulation (FSMA), KDV’de işletme araç alımı KDV iadesi kuralları ve fikri mülkiyet lisansında UK IPO sicili uygulanır (UK SIC 77xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Bilanço finansmanı / kira sonunda mülkiyet devreden finansal kiralama (leasing) Bölüm 77 değil BDDK ruhsatlı 64.91 kapsamındadır.
- Kiralık araçları KABİS’e anlık kaydetmemek günlük idari para cezası doğurur; operatörlü/şoförlü iş makinesi/vinç kiralamaları ise 43.99 inşaat hizmeti sayılır ve KDV tevkifatına (4/10) girebilir!
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Birincil tarım, finans/sigorta, gayrimenkul aracılığı, hukuk/mali müşavirlik, sağlık/eğitim gibi sektörler KOSGEB Girişimci Destek Programı kapsamı dışındadır.
KOSGEB Desteklenen Sektörler Listesi
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Yalnızca idari yönetim, aracılık veya stoksuz (dropshipping/fulfillment) ticaret yapılıyorsa merkez adresi olarak sanal ofis kabul edilebilir. Fiziki emtia depolanması veya elden perakende satış halinde deponun/şubenin kira kontratı ile VUK m. 159 ek işyeri bildirimi ve gerektiğinde belediye ruhsatı zorunludur.
Merkez sanal ofiste stopaj doğmazken, fiziki depo veya şube gerçek kişiden kiralanırsa GVK m. 94/5 gereği %20 kira stopajı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ödenir.
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Depozito/hasar ön provizyonu (pre-auth) için araç kiralama sektör bayrağı (Car Rental Industry Data) ve KABİS kaydı aranır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
77.11.01 — Motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabaların sürücüsüz olarak kiralanması ve operasyonel leasingi (Rent a Car)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 77.11.01 (Motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabaların sürücüsüz olarak kiralanması ve operasyonel leasingi (Rent a Car)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. SANAL OFİS UYGUN DEĞİLDİR! KABİS ve Otoparklı Fiziki Ofis Zorunludur.
77.11.02 — Motosiklet ve motokaravanların sürücüsüz olarak kiralanması veya operasyonel leasingi (ağırlığı 3.5 tondan daha az olanlar)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 77.11.02 (Motosiklet ve motokaravanların sürücüsüz olarak kiralanması veya operasyonel leasingi (ağırlığı 3.5 tondan daha az olanlar)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
77.12.01 — Motorlu ağır kara taşıtlarının sürücüsüz olarak kiralanması ve operasyonel leasingi (ağırlığı 3.5 tondan daha fazla olanlar) (motokaravan için olanlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 77.12.01 (Motorlu ağır kara taşıtlarının sürücüsüz olarak kiralanması ve operasyonel leasingi (ağırlığı 3.5 tondan daha fazla olanlar) (motokaravan için olanlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 77.40.01 Fikri mülkiyet haklarının ve benzer ürünlerin leasingi (patentli varlıklar, markalar, imtiyaz sözleşmeleri vb. dahil; telif hakkı alınmış olan çalışmalar hariç) (finansal leasing hariç)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 77.40.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
77.40.01 (Fikri mülkiyet haklarının ve benzer ürünlerin leasingi (patentli varlıklar, markalar, imtiyaz sözleşmeleri vb. dahil; telif hakkı alınmış olan çalışmalar hariç) (finansal leasing hariç)) şu faaliyetleri kapsar: Fikri mülkiyet haklarının ve benzer ürünlerin leasingi (patentli varlıklar, markalar, imtiyaz sözleşmeleri vb. dahil; telif hakkı alınmış olan çalışmalar hariç) (finansal leasing hariç); Bu sınıf, bir telif ücreti veya lisans ücreti ödenen ürün sahibine (yani varlık sahibine) kişisel hakların (sahiplik hakkı olan ürünlerin) ve benzeri ürünlerin kullanılması için diğer kişilere izin verilmesi faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu ürünlerin leasingi çeşitli şekillerde olabilir, örneğin; çoğaltma için izin verilmesi, sonraki süreçler ve ürünlerde kullanım, bir ayrıcalık hakkı uyarınca çalışan işletmeler gibi. Bugünkü sahipleri bu ürünleri vücuda getirmiş ya da getirmemiş olabilirler.; kişisel hakların (sahiplik hakkı olan ürünlerin) ve benzeri ürünlerin leasingi (kitaplar veya bilgisayar yazılımı gibi telif hakkı saklı olan çalışmalar hariç olmak üzere). Başlıca uygulayıcılar: Rent a car (kısa/uzun dönem operasyonel araç kiralama) filoları (77.11); İnşaat vinci/ekskavatör, sahne ekipmanı, tıbbi cihaz ve bilişim donanımı kiralayanlar (77.3).
77.40.01 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
77.40.01 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir. KOSGEB durumu: KOSGEB Kapsamı Dışında.
77.40.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Taşımacılık / Kiralama / Hizmet Komitesi — 5174 s.K.) / Şahıs işletmeleri ekipman/spor malzemesi ve küçük rent-a-car işlerinde açılabilir; büyük filolar sermaye şirketidir.. İzin/Ruhsat: Oto kiralama (77.11) şirketleri için Emniyet/Jandarma KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) anlık kiralayan kaydı + belediye işyeri/otopark ruhsatı + Rent a Car klozlu kasko zorunludur (hususi kasko ile kiralama sigortasızdır!). Vergi/Teşvik: BİNEK OTO KİRALAMA (77.11) ÖZEL AVANTAJI: Normal şirketlerde binek otomobil KDV’si indirilemez (KDVK 30/b) ve amortisman/gider kısıtı uygulanırken, faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması olan işletmeler (77.11) filo araç alımındaki %20 KDV’yi İNDİREBİLİR ve ÖTV+KDV dahil tam gider/amortisman yazabilir!
77.40.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
77.40.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7512 (Motorlu Kara Taşıtı Kiralama (Rent a Car)).
77.40.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: hakların kazanımı ve ilan edilmesi, bkz. bölüm 58 ve 59; telif hakkı saklı olan çalışmaların üretimi, çoğaltılması ve dağıtılması (kitaplar, bilgisayar yazılımı, film), bkz. bölüm 58, 59; içerik yayıncıları tarafından yazılım, kitap gibi içeriklerin yayımlanması, bkz. bölüm 58.