86.91.01 — Tıbbi laboratuvar faaliyetleri
86.91.01 (Tıbbi laboratuvar faaliyetleri) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Çok Tehlikeli" İSG sınıfına, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (Hekimlik Tekeli & Özel Klinik Ruhsatları) çerçevesine ve "Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart" işyeri statüsüne tabidir.
2 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & İlgili Bakanlık Mevzuatı
MCC 8062
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Özel hastaneler ve yataklı cerrahi tıp merkezleri (86.10)
- Uzman/pratisyen hekim muayenehaneleri, poliklinikler ve diş klinikleri (86.2)
- Tıbbi tahlil/görüntüleme laboratuvarları, psikoloji/diyetisyenlik/fizyoterapi klinikleri ve özel ambulanslar (86.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
5- Tıbbi laboratuvar faaliyetleri
- Bu sınıf, vücut sıvısı analizi veya genetik testler de dahil olmak üzere, sağlık bakım pratisyenlerinden sevk alınarak veya sevk edilmeden ayakta tedavi gören hastalara doğrudan analitik veya teşhis hizmetleri (tıbbi analiz veya yorumun kendisi olmadan) sağlayan tıbbi laboratuvarların faaliyetlerini kapsamaktadır; örneğin
- röntgen laboratuvarları ve diğer tanısal görüntüleme merkezleri
- kan analiz laboratuvarları
- belirli bir hastalığı dışlamak veya tedavi etmek amacıyla yapılan DNA dizileme.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- laboratuvar doping kontrol faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- tıbbi olmayan laboratuvar testleri, gıda hijyeni alanındaki test faaliyetleri, adli tıp laboratuvarlarının faaliyetleri, bkz. 71.20
- teşhis amaçlı tıbbi görüntülerin tıbbi analizi ve yorumlanması (röntgen, elektrokardiyogramlar, endoskopiler, vb.), bkz. 86.22
- genom veri merkezlerinin veya kan ve organ bankalarının faaliyetleri, bkz. 86.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SAĞLIK BAKANLIĞI RUHSATI MUTLAKTIR (Sanal Ofis KESİNLİKLE YASAKTIR): Hastane, tıp merkezi, poliklinik, hekim/diş hekimi muayenehanesi, diyetisyen/psikolog/fizyoterapist sağlık meslek birimi açabilmek için İl Sağlık Müdürlüğünden Sağlık Tesisi Açılış Ruhsatı / Uygunluk Belgesi + itfaiye/iskân/tıbbi atık sözleşmesi + e-Nabız/MERNİS entegrasyonu şarttır!
- SAĞLIK TURİZMİ YETKİ BELGESİ: Yurt dışından hasta getirip %80 KVK kazanç indirimi ve %0 KDV uygulayacak klinik/hastaneler (ve aracılık yapan A grubu acenteler) Sağlık Bakanlığından Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almak zorundadır!
- TTB / TDB KAYDI & DİPLOMA ŞARTI: Özel muayenehane yalnızca hekim/diş hekimi adına (1219 s.K.), özel sağlık kuruluşu ise yönetmelikteki ortaklık/mesul müdür hekim şartlarıyla kurulabilir. Röntgen/BT cihazları için NDK Radyasyon Lisansı ve Zorunlu Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası şarttır.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Sağlık Kuruluşları — 3359 s.K. poliklinik/hastane şirketi) + İl Sağlık Müdürlüğü Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Bağımsız muayenehane açan hekim, diş hekimi (1219 s.K.) veya serbest sağlık meslek mensupları TTB İl Tabip Odası / Dişhekimleri Odası kaydı ve e-SMM (veya işletme) ile açılır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Sağlık Bakanlığı / Türk Tabipleri Birliği (TTB) / TDB / USHAŞ
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- %10 SAĞLIK KDV’Sİ & YABANCI HASTAYA %0 KDV: Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hastane, klinik, muayenehane, laboratuvar ve diş hekimliği teşhis/tedavi hizmetleri %10 indirimli KDV oranına tabidir (estetik/kozmetik müdahaleler dahil tıbbi hizmet kapsamı; ancak ruhsatsız güzellik salonu işlemleri %20 KDV’dir ve tıbbi işlem yapması yasaktır!). Yabancılara Türkiye’de verilen koruyucu hekimlik, teşhis ve tedavi hizmetleri (KDVK m. 13/l) %0 KDV’dir!
- SAĞLIK TURİZMİ %80 KAZANÇ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ): Sağlık Bakanlığı’ndan Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almış hastane/kliniklerin yabancı (dar mükellef) hastalardan elde edip Türkiye’ye getirdiği sağlık hizmeti kazançlarının %80’i kurumlar/gelir vergisinden düşülür + Ticaret Bakanlığı HİSER/Sağlık Turizmi Reklam/Hasta Yol Destek hibeleri sağlanır!
- Serbest çalışan hekim/diş hekimlerinin şirketlere kestiği e-SMM’de %20 stopaj (bireysel hastalara stopajsız) kesilir; 1219 s.K. muayenehane ve klinikler çoğunlukla Tehlikeli / Çok Tehlikeli (tıbbi atık & radyoloji) İSG grubundadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 86.91 Diagnostik Görüntüleme & Tıbbi Laboratuvar, 86.92 Hasta Taşıma (Ambulans), 86.93 Psikolog & Psikoterapistler, 86.94 Hemşirelik & Ebelik, 86.95 Fizyoterapi, 86.96 Geleneksel/Tamamlayıcı Tıp, 86.97 Sağlık Aracılık Hizmetleri alt kodları ayrıntılı olarak açıldı! AB’de GDPR m. 9 Özel Nitelikli Sağlık Verisi, EU Cross-Border Healthcare Directive 2011/24/EU ve tıbbi hizmetlerde KDV Muafiyeti (2006/112/EC Art. 132(1)(b)-(c)) geçerlidir.
ABD NAICS 621 (6211 Physicians, 6212 Dentists, 6213 Chiropractors/Optometrists/Therapists, 6215 Labs) ve 622 (Hospitals) kapsamındadır! ABD’de tüm veriler ve SaaS araçlar için HIPAA Privacy/Security Rule, devlet ödemelerinde Medicare/Medicaid NPI + Anti-Kickback & Stark Law, laboratuvarlarda CLIA Certification ve birçok eyalette CPOM (Corporate Practice of Medicine — klinik hisselerinin %100 MD/DO hekime ait olması, iş insanları için MSO yapısı!) zorunludur!
CQC (Care Quality Commission) zorunlu kaydı (Health and Social Care Act 2008 — CQC kaydı olmadan klinik tedavi yapmak suçtur!), GMC (hekimler), GDC (diş hekimleri), HCPC (fizyoterapist/psikolog), UK GDPR Special Category Data ve HMRC VAT Health Exemption (yalnız kayıtlı sağlık profesyonellerinin tıbbi bakım işlemleri KDV’den muaftır — estetik/kozmetik amaçlı işlemler %20 KDV’lidir!) geçerlidir (UK SIC 86xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Güzellik Salonu (96.22) vs Poliklinik (86.22) Sınırı: Ruhsatsız güzellik merkezinde/sözde danışmanlık ofisinde botoks, dolgu, PRP, mezoterapi veya tıbbi lazer uygulamak 1219 s.K. m. 25 uyarınca 2–5 yıl hapis cezalı izinsiz hekimlik suçudur!
- Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşu (86.97 / 79.11): Yetki belgesi ve A grubu TÜRSAB acente belgesi almadan yurt dışından saç ekimi/diş/estetik hastası getirip kliniklere komisyon kesmek hem 1618 s.K. hem Sağlık Turizmi Yönetmeliği ihlalidir.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
En sıkı İSG rejimi uygulanır: 1. çalışandan itibaren A sınıfı uzman, işyeri hekimi, 10+ çalışanda diğer sağlık personeli ve 6331 m. 17 Mesleki Yeterlilik/Eğitim Belgesi zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Çok Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 2 yılda bir plan (her 30 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | Yılda en az 1 kez 16 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | Yılda bir (hekim 15 dk/çalışan/ay; 10+ çalışanda DSP 10–20 dk) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Mesleki Belge | 1+ çalışanda A sınıfı uzman (40 dk/çalışan/ay) + 6331 m. 17 mesleki eğitim belgesi | 6331 s.K. m. 6, 17; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Sağlık Bakanlığı muayenehane/poliklinik ruhsatı istenir; sağlık turizmi döviz tahsilatlarında özel yurt dışı kart komisyonları optimize edilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
86.10.04 — Kamu kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik özel ihtisas gerektiren yataklı hastane hizmetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 86.10.04 (Kamu kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik özel ihtisas gerektiren yataklı hastane hizmetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
86.10.05 — Kamu kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik yataklı hastane hizmetleri (devlet üniversite hastaneleri dahil; özel ihtisas hastaneleri ile dişçilik, ambulansla taşıma, tıbbi laboratuvar test faaliyetleri hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 86.10.05 (Kamu kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik yataklı hastane hizmetleri (devlet üniversite hastaneleri dahil; özel ihtisas hastaneleri ile dişçilik, ambulansla taşıma, tıbbi laboratuvar test faaliyetleri hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
86.10.12 — Özel sağlık kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik özel ihtisas gerektiren yataklı hastane hizmetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 86.10.12 (Özel sağlık kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik özel ihtisas gerektiren yataklı hastane hizmetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 86.91.01 Tıbbi laboratuvar faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 86.91.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
86.91.01 (Tıbbi laboratuvar faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Tıbbi laboratuvar faaliyetleri; Bu sınıf, vücut sıvısı analizi veya genetik testler de dahil olmak üzere, sağlık bakım pratisyenlerinden sevk alınarak veya sevk edilmeden ayakta tedavi gören hastalara doğrudan analitik veya teşhis hizmetleri (tıbbi analiz veya yorumun kendisi olmadan) sağlayan tıbbi laboratuvarların faaliyetlerini kapsamaktadır; örneğin; röntgen laboratuvarları ve diğer tanısal görüntüleme merkezleri. Başlıca uygulayıcılar: Özel hastaneler ve yataklı cerrahi tıp merkezleri (86.10); Uzman/pratisyen hekim muayenehaneleri, poliklinikler ve diş klinikleri (86.2).
86.91.01 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
86.91.01 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Çok Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) risk değerlendirmesi; Çok tehlikeli işlerde 6331 m. 17 ve MYK Tebliği uyarınca mesleki eğitim / MYK belgesi olmayan çalışan işbaşı yaptırılamaz; aksi halde işin durdurulması ve çalışan başına idari para cezası uygulanır.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
86.91.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Sağlık Kuruluşları — 3359 s.K. poliklinik/hastane şirketi) + İl Sağlık Müdürlüğü Sicili / Bağımsız muayenehane açan hekim, diş hekimi (1219 s.K.) veya serbest sağlık meslek mensupları TTB İl Tabip Odası / Dişhekimleri Odası kaydı ve e-SMM (veya işletme) ile açılır.. İzin/Ruhsat: SAĞLIK BAKANLIĞI RUHSATI MUTLAKTIR (Sanal Ofis KESİNLİKLE YASAKTIR): Hastane, tıp merkezi, poliklinik, hekim/diş hekimi muayenehanesi, diyetisyen/psikolog/fizyoterapist sağlık meslek birimi açabilmek için İl Sağlık Müdürlüğünden Sağlık Tesisi Açılış Ruhsatı / Uygunluk Belgesi + itfaiye/iskân/tıbbi atık sözleşmesi + e-Nabız/MERNİS entegrasyonu şarttır! Vergi/Teşvik: %10 SAĞLIK KDV’Sİ & YABANCI HASTAYA %0 KDV: Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hastane, klinik, muayenehane, laboratuvar ve diş hekimliği teşhis/tedavi hizmetleri %10 indirimli KDV oranına tabidir (estetik/kozmetik müdahaleler dahil tıbbi hizmet kapsamı; ancak ruhsatsız güzellik salonu işlemleri %20 KDV’dir ve tıbbi işlem yapması yasaktır!). Yabancılara Türkiye’de verilen koruyucu hekimlik, teşhis ve tedavi hizmetleri (KDVK m. 13/l) %0 KDV’dir!
86.91.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
86.91.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 8062 (Hastaneler, Klinikler ve Sağlık Kuruluşları).
86.91.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: tıbbi olmayan laboratuvar testleri, gıda hijyeni alanındaki test faaliyetleri, adli tıp laboratuvarlarının faaliyetleri, bkz. 71.20; teşhis amaçlı tıbbi görüntülerin tıbbi analizi ve yorumlanması (röntgen, elektrokardiyogramlar, endoskopiler, vb.), bkz. 86.22; genom veri merkezlerinin veya kan ve organ bankalarının faaliyetleri, bkz. 86.99..