90.11.00 — Edebiyat eseri oluşturma ve müzikal kompozisyon faaliyetleri
90.11.00 (Edebiyat eseri oluşturma ve müzikal kompozisyon faaliyetleri) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Az Tehlikeli" İSG sınıfına, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) çerçevesine ve "İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir" işyeri statüsüne tabidir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
213 s. VUK m. 127, 159 (Şube Bildirimi) & 2005/9207 BKK Yönetmeliği
MCC 7922
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1)
- Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20)
- Özel kültür sanat merkezleri, konser salonları, sahne ışık/ses teknik ekipleri ve bilet/etkinlik destek (90.3)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
7- Edebiyat eseri oluşturma ve müzikal kompozisyon faaliyetleri
- kurgusal yazarlık vb. dahil olmak üzere tüm konularda bireysel yazarların faaliyetleri
- müzikal kompozisyon
- başkası adına yazılan metinler ve kompozisyonlar
- senaryo yazma faaliyetleri
- içeriği üçüncü bir tarafça yayımlanan gazetecilerin faaliyetleri
- içeriği üçüncü bir tarafça yayımlanan blog yazarlarının faaliyetleri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- Ayrıca bu sınıf aşağıdakileri de kapsamaktadır; - teknik yazarlık.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- kitapların ve müziğin (yeniden) üretimi ve dağıtımı, bkz. Kısım J
- kitap editörlüğü için çalışan çevirmenlerin faaliyetleri, bkz. 74.30
- her türlü video ve görsel-işitsel içerikte yer alan bağımsız müzisyenlerin ve aktörlerin faaliyetleri, bkz. 90.20.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır!
- 5846 s.K. uyarınca halka açık konser ve mekân müzik yayınlarında MESAM/MSG/MÜ-YAP Umuma İletim Telif Lisansı alınmalıdır.
- Tarihi eser/tablo restorasyonunda (90.39) Kültür ve Turizm Bakanlığı / 2863 s.K. konservasyon izinleri gözetilir.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir- GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!
- Tiyatro, opera, bale, konser salonu ve müze etkinlik biletleri ve kültür yatırımları 5225 s.K. kapsamında teşvik (KDV %10 tiyatro/konser ayrımı ve gelir vergisi sponsorluk indirimi %100 — GVK 89/7) alır.
- MCC 7922 Bilet/Organizatör Fintek Kuralı: Konser ve festival biletleri etkinlik tarihinden haftalar/aylar önce satıldığından sanal POS sağlayıcıları (iyzico/Stripe) etkinlik gerçekleşene kadar dönemsel blokaj (reserve) uygulayabilir!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `90.0` bölümü kökten ayrıştırıldı: 90.11 Edebi/Müzik Yaratım, 90.12 Görsel Sanatlar, 90.20 Sahne Sanatları Gösterileri, 90.31 Sanat Mekanları İşletmesi, 90.39 Diğer Destek/Restorasyon! AB’de Telif Hakkı Direktifi (EU) 2019/790, Resale Right Directive (eser yeniden satış payı) ve KDV kültür istisnası (Art. 132(1)(n)) uygulanır.
ABD NAICS 7111 (Performing Arts Companies), 7113 (Promoters), 7114 (Agents/Managers) ve 7115 (Independent Artists/Writers/Performers) kapsamındadır. ASCAP / BMI / SESAC performans telif lisansları, US Copyright Office (Form PA/VA/TX) eser tescili, kalabalık mekanlarda NFPA 101 yangın kuralları ve yerel Amusement/Admissions Tax uygulanır.
PRS for Music / PPL canlı müzik & yayın telif lisansları, belediye Premises Licence (Live Music Act 2012 istisnaları üzeri), Artist’s Resale Right (ARR), HMRC Theatre / Orchestra Tax Relief (%40–45 yüksek nakit iade oranı!) ve Cultural Exemption VAT geçerlidir (UK SIC 90xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sinema ve ticari video/reklam filmi prodüksiyonu Bölüm 90 değil 59.11; düğün/kurumsal fuar/parti organizasyonu ise 82.30 / 93.29 / 96.99 kapsamındadır.
- GVK m. 18 istisnasını aşan veya şirket üzerinden konser/sergi işleten sanatçılar beyanname sınırı geçtiğinde ticari/mesleki mükellefiyete geçer; ayrıca MESAM/MSG izinsiz canlı müzik ve DJ performansı tazminat davası doğurur.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Yalnızca idari yönetim, aracılık veya stoksuz (dropshipping/fulfillment) ticaret yapılıyorsa merkez adresi olarak sanal ofis kabul edilebilir. Fiziki emtia depolanması veya elden perakende satış halinde deponun/şubenin kira kontratı ile VUK m. 159 ek işyeri bildirimi ve gerektiğinde belediye ruhsatı zorunludur.
Merkez sanal ofiste stopaj doğmazken, fiziki depo veya şube gerçek kişiden kiralanırsa GVK m. 94/5 gereği %20 kira stopajı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ödenir.
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İleri tarihli etkinlik biletlerinde erteleme/iptal riski nedeniyle PSP’ler etkinlik gerçekleşene dek hakediş blokajı uygulayabilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
90.12.00 — Görsel sanatlar yaratıcılık faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 90.12.00 (Görsel sanatlar yaratıcılık faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
90.13.00 — Diğer sanatsal yaratıcılık faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 90.13.00 (Diğer sanatsal yaratıcılık faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
90.20.01 — Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 90.20.01 (Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 90.11.00 Edebiyat eseri oluşturma ve müzikal kompozisyon faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 90.11.00 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
90.11.00 (Edebiyat eseri oluşturma ve müzikal kompozisyon faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Edebiyat eseri oluşturma ve müzikal kompozisyon faaliyetleri; kurgusal yazarlık vb. dahil olmak üzere tüm konularda bireysel yazarların faaliyetleri; müzikal kompozisyon. Başlıca uygulayıcılar: Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1); Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20).
90.11.00 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
90.11.00 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
90.11.00 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri) / Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).. İzin/Ruhsat: Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır! Vergi/Teşvik: GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!
90.11.00 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
90.11.00 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7922 (Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri).
90.11.00 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kitapların ve müziğin (yeniden) üretimi ve dağıtımı, bkz. Kısım J; kitap editörlüğü için çalışan çevirmenlerin faaliyetleri, bkz. 74.30; her türlü video ve görsel-işitsel içerikte yer alan bağımsız müzisyenlerin ve aktörlerin faaliyetleri, bkz. 90.20..