İçeriğe atla
TR NACE 6-Digit 90.20.01 Rev. 2.1
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

90.20.01 — Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri

90.20.01 (Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Tehlikeli" İSG sınıfına, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) çerçevesine ve "Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart" işyeri statüsüne tabidir.

01 / İSG Tehlike Sınıfı
Tehlikeli

4 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.

02 / KOSGEB Durumu
Uygun / Destekli

Geleneksel Girişimci Destek Programı

03 / Sanal Ofis Uyumu
Fiziki İşyeri Şart

2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & 213 s. VUK m. 127

04 / Küresel Eşleşme
EU 90.20

MCC 7922

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Resmi üst sınıf faaliyet notları şuradan devralınmıştır: NACE Rev. 2.1 90.20

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1)
  • Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20)
  • Özel kültür sanat merkezleri, konser salonları, sahne ışık/ses teknik ekipleri ve bilet/etkinlik destek (90.3)

Bu Sınıf Şunları Kapsar

3
  • Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri
  • Bu sınıf sahne sanatları ve ilgili etkinlikleri kapsamaktadır
  • canlı sahne prodüksiyonları (tiyatro sunumları, konserler, opera, dans ve diğerleri): performans gruplarının, sirklerin veya toplulukların, orkestraların veya müzik gruplarının faaliyetleri; performans sanatçılarının faaliyetleri, örneğin; aktörler (stand-up komedyenleri dahil), dansçılar, müzisyenler (bağımsız müzisyenlerin faaliyetleri dahil), orkestra şefleri.

Ayrıca Şunları da Kapsar

  • fotomodellerin faaliyetleri
  • her türlü video ve görsel-işitsel içerikte yer alan bağımsız müzisyenlerin ve aktörlerin faaliyetleri
  • kendi topluluğu/grubu için gösteri sanatları tesislerinin işletilmesi
  • üçüncü bir tarafça yayınlanan video bloglarda (vlog) yer alan etkileyicilerin (influencer; sahip olduğu sosyal medya kanalı aracılığı ile bir ürün ya da hizmet hakkındaki deneyimlerini ve düşüncelerini takipçileri ile paylaşarak o ürünün tanıtımını yapan kimse) faaliyetleri.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

5
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 90 • Kısım S

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) 193 sayılı GVK m. 18 (Münhasıran Yazar, Bestekâr, Ressam, Heykeltıraş Eser Kazanç İstisnası!) 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu (Eğlence Vergisi — yerli film/tiyatroda %0) & 6331 s. İSG

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır!
  • 5846 s.K. uyarınca halka açık konser ve mekân müzik yayınlarında MESAM/MSG/MÜ-YAP Umuma İletim Telif Lisansı alınmalıdır.
  • Tarihi eser/tablo restorasyonunda (90.39) Kültür ve Turizm Bakanlığı / 2863 s.K. konservasyon izinleri gözetilir.

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart
  • GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!
  • Tiyatro, opera, bale, konser salonu ve müze etkinlik biletleri ve kültür yatırımları 5225 s.K. kapsamında teşvik (KDV %10 tiyatro/konser ayrımı ve gelir vergisi sponsorluk indirimi %100 — GVK 89/7) alır.
  • MCC 7922 Bilet/Organizatör Fintek Kuralı: Konser ve festival biletleri etkinlik tarihinden haftalar/aylar önce satıldığından sanal POS sağlayıcıları (iyzico/Stripe) etkinlik gerçekleşene kadar dönemsel blokaj (reserve) uygulayabilir!

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

NACE Rev. 2.1’de eski tek `90.0` bölümü kökten ayrıştırıldı: 90.11 Edebi/Müzik Yaratım, 90.12 Görsel Sanatlar, 90.20 Sahne Sanatları Gösterileri, 90.31 Sanat Mekanları İşletmesi, 90.39 Diğer Destek/Restorasyon! AB’de Telif Hakkı Direktifi (EU) 2019/790, Resale Right Directive (eser yeniden satış payı) ve KDV kültür istisnası (Art. 132(1)(n)) uygulanır.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 7111 (Performing Arts Companies), 7113 (Promoters), 7114 (Agents/Managers) ve 7115 (Independent Artists/Writers/Performers) kapsamındadır. ASCAP / BMI / SESAC performans telif lisansları, US Copyright Office (Form PA/VA/TX) eser tescili, kalabalık mekanlarda NFPA 101 yangın kuralları ve yerel Amusement/Admissions Tax uygulanır.

UK • Companies House / HMRC

PRS for Music / PPL canlı müzik & yayın telif lisansları, belediye Premises Licence (Live Music Act 2012 istisnaları üzeri), Artist’s Resale Right (ARR), HMRC Theatre / Orchestra Tax Relief (%40–45 yüksek nakit iade oranı!) ve Cultural Exemption VAT geçerlidir (UK SIC 90xxx).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Sinema ve ticari video/reklam filmi prodüksiyonu Bölüm 90 değil 59.11; düğün/kurumsal fuar/parti organizasyonu ise 82.30 / 93.29 / 96.99 kapsamındadır.
  • GVK m. 18 istisnasını aşan veya şirket üzerinden konser/sergi işleten sanatçılar beyanname sınırı geçtiğinde ticari/mesleki mükellefiyete geçer; ayrıca MESAM/MSG izinsiz canlı müzik ve DJ performansı tazminat davası doğurur.
03 / İSG, DESTEK VE RUHSAT

6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu

6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri

Tehlikeli

1 çalışan dahi istihdam edildiğinde ilk günden itibaren İSG-KATİP üzerinden B sınıfı (geçici yetkiyle C) İSG uzmanı ve İşyeri Hekimi sözleşmesi yapmak zorunludur.

KOSGEB Destek ve Hibe Durumu

Geleneksel Girişimci Destek Programı

Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.

KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)

Sanal Ofis & Vergi Yoklaması

Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart

Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.

Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).

6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu

Tehlikeli (6331 s.K.)
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Yasal YükümlülükPeriyot / Yasal KuralMevzuat Dayanağı
Risk Değerlendirmesi YenilemeEn geç 4 yılda birRisk Değ. Yön. m. 12
Acil Durum Planı & Tatbikat4 yılda bir plan (her 40 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikatAcil Durumlar Yön. m. 11, 14
Çalışan Temel İSG Eğitimi2 yılda bir en az 12 saatİSG Eğitim Yön. m. 6, 11
Periyodik Sağlık MuayenesiEn geç 3 yılda bir (hekim min. 10 dk/çalışan/ay)İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12
İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme1+ çalışandan itibaren min. B sınıfı uzman (20 dk/çalışan/ay) + Hekim (10 dk)6331 s.K. m. 6; İGU Yön. m. 12
Tehlikeli sınıfta işveren kendi İSG hizmetini yürütemez (e-sertifika muafiyeti yoktur). İlk sigortalı çalışan işe girişiyle birlikte OSGB veya tam/kısmi süreli İSG profesyoneli görevlendirilmesi ve İSG-KATİP onayı zorunludur.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 7922
Yüksek Risk / Rezerv Kontrollü
Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri

İleri tarihli etkinlik biletlerinde erteleme/iptal riski nedeniyle PSP’ler etkinlik gerçekleşene dek hakediş blokajı uygulayabilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

  1. 90.20.01 Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri
07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

TR NACE 6-Digit 90.20.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

90.20.01 (Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri; Bu sınıf sahne sanatları ve ilgili etkinlikleri kapsamaktadır; canlı sahne prodüksiyonları (tiyatro sunumları, konserler, opera, dans ve diğerleri): performans gruplarının, sirklerin veya toplulukların, orkestraların veya müzik gruplarının faaliyetleri; performans sanatçılarının faaliyetleri, örneğin; aktörler (stand-up komedyenleri dahil), dansçılar, müzisyenler (bağımsız müzisyenlerin faaliyetleri dahil), orkestra şefleri.. Başlıca uygulayıcılar: Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1); Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20).

90.20.01 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?

90.20.01 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 4 yılda bir risk değerlendirmesi; Tehlikeli sınıfta işveren kendi İSG hizmetini yürütemez (e-sertifika muafiyeti yoktur). İlk sigortalı çalışan işe girişiyle birlikte OSGB veya tam/kısmi süreli İSG profesyoneli görevlendirilmesi ve İSG-KATİP onayı zorunludur.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.

90.20.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri) / Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).. İzin/Ruhsat: Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır! Vergi/Teşvik: GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!

90.20.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

90.20.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7922 (Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri).

90.20.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: etkileyiciler (influencerlar) veya blog yazarları tarafından metinlerin, fotoğrafların ve diğer içeriklerin video olmadan yayımlanması, bkz. 58.19; video ve görsel işitsel içeriğin üretimi, (vloglar dahil) bkz. 59.11; kişisel tiyatro veya sanat acentelerinin veya ajanslarının faaliyetleri, bkz. 74.99.