5640 — Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 5640 (Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri); Bölüm 56 çerçevesinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Gıda Kayıt & Hijyen) hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
UN
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- Bu sınıf, aracılık edilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunulmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi suretiyle yiyecek ve içecek hizmetlerine aracılık edilmesini kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (yüz yüze, telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da kapsayabilir.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- restoranlar için rezervasyon hizmetlerinin sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- insanların yemek teslimatı için rezervasyon yapmalarına olanak sağlayan çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 53.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.11 — Bulut Mutfak & Restoran → | Kendi mutfağında yemek pişiren işletme 56.11; yalnızca restoran siparişine aracılık edip komisyon alan platform 56.40’tır. | 56.40 platformları 6563 s.K. aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla %1 e-ticaret stopajı kesme sorumluluğuna tabidir. |
5610 — Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5610 (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5621 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5621 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5629 — Diğer yiyecek hizmeti faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5629 (Diğer yiyecek hizmeti faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
- 56 Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri
- 564 Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 5640 Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 5640 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
5640 (Yiyecek ve içecek hizmetleri faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, aracılık edilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunulmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi suretiyle yiyecek ve içecek hizmetlerine aracılık edilmesini kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (yüz yüze, telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da kapsayabilir.. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
5640 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
5640 ile en sık karıştırılan 56.11 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.11 — Bulut Mutfak & Restoran: Kendi mutfağında yemek pişiren işletme 56.11; yalnızca restoran siparişine aracılık edip komisyon alan platform 56.40’tır. Vergisel/hukuki etki: 56.40 platformları 6563 s.K. aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla %1 e-ticaret stopajı kesme sorumluluğuna tabidir.
5640 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
5640 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
5640 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: insanların yemek teslimatı için rezervasyon yapmalarına olanak sağlayan çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 53.30..