5610 — Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 5610 (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri); Bölüm 56 çerçevesinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Gıda Kayıt & Hijyen) hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NAICS 722330
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
8- restaurants
- cafeterias
- fast-food restaurants
- take-out eating places
- mobile food operators, including:
- truck vendors
- mobile food carts
- food preparation in market stalls
Ayrıca Şunları da Kapsar
- operation of restaurants on transportation equipment and within transportation facilities, if the restaurants are considered as separate units and not part of the transportation provider
- Operation of restaurants from within a hotel, if these restaurants are considered as separate unites and not part of the hotel
- operation of take-away restaurants in a supermarket if operated by separate units not part of the supermarket
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- concession operation of eating facilities, see 5629
- catering activities, see 5621
- restaurant reservation services, if provided by an intermediary and not by the restaurant, see 5640
- retail sale of food through vending machines, see 472
- activities of food service contractors, e.g. for transportation companies, see 5629
- activities of tea rooms, see 5630
- mobile beverage vendors, see 5630
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
- Mayıs 2024 KDVK Tebliği uyarınca lokanta, restoran ve kafelerde yeme-içme hizmetleri %10 KDV (alkollü içkilerde %20 KDV) uygulanır; dışarıdan alınan hazır %1’lik ürünler de masada/paket serviste %10 KDV’li satılır.
- Masa servisinde belirli ciro üzerindeki restoranlar için e-Adisyon ve bankaya bağlı YN ÖKC zorunludur; MCC 5812 restoran kartı ve yemek kartı (Multinet/Pluxee/Ticket) entegrasyonuyla çalışır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.21 — Event / Toplu Etkinlik Catering → | Sabit restoran/paket mutfak işletmeciliği 56.11; düğün, kongre ve organizasyon mekanına sözleşmeli toplu yemek götürüp servis etme 56.21’dir. | 56.21 catering ve toplu yemek üretimi belirli kapasite üzerinde zorunlu Gıda Mühendisi istihdamı ve özel ambalaj/taşıma aracı gerektirir. |
| 56.40 — Yemek Sipariş Aracılık Platformu → | Yemeği bizzat pişirip satmak 56.11; restoranlarla tüketicileri buluşturan dijital yemek sipariş uygulaması işletmek NACE Rev. 2.1’de 56.40’tır. | 56.40 platformları satıcı restoran ödemelerinde %1 e-ticaret stopajı sorumluluğuna tabi olabilir. |
5621 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5621 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5629 — Diğer yiyecek hizmeti faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5629 (Diğer yiyecek hizmeti faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5630 — İçecek sunum hizmetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5630 (İçecek sunum hizmetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
- 56 Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri
- 561 Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
- 5610 Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 5610 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
5610 (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: 5610 faaliyet başlığı (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri). Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
5610 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: Mayıs 2024 KDVK Tebliği uyarınca lokanta, restoran ve kafelerde yeme-içme hizmetleri %10 KDV (alkollü içkilerde %20 KDV) uygulanır; dışarıdan alınan hazır %1’lik ürünler de masada/paket serviste %10 KDV’li satılır.
5610 ile en sık karıştırılan 56.21 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.21 — Event / Toplu Etkinlik Catering: Sabit restoran/paket mutfak işletmeciliği 56.11; düğün, kongre ve organizasyon mekanına sözleşmeli toplu yemek götürüp servis etme 56.21’dir. Vergisel/hukuki etki: 56.21 catering ve toplu yemek üretimi belirli kapasite üzerinde zorunlu Gıda Mühendisi istihdamı ve özel ambalaj/taşıma aracı gerektirir.
5610 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
5610 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 722330 (Mobile Food Services), 722511 (Full-Service Restaurants), 722513 (Limited-Service Restaurants) • Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).