28.22 — Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı
NACE Rev. 2.1 28.22 (Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı); Bölüm 28 çerçevesinde Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT → Yeni AB 2023/1230) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Genel amaçlı diğer makinelerin imalatı
NAICS 332216 • SIC 28220 • ISIC 2822
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- el veya motorlu-motorla çalışan/elektrikle çalıştırılan kaldırma, taşıma, yükleme ya da boşaltma makinelerinin imalatı: vinç palangası ve yük asansörleri, bocurgat ve kriko; kaldırma ve taşıma kuleleri, döner vinç, hareketli kaldırma kafesleri, tekerlekli büyük taşıyıcılar vb; fabrikalarda kullanılan türden, kaldırma veya taşıma ekipmanına sahip iş kamyonları; fabrikalarda kullanılan türden, kendinden tahrikli iş kamyonları; kaldırma, taşıma, yükleme ya da boşaltma amacıyla özel tasarlanmış sanayi robotları ve mekanik manipülatörler; insansız ve robotik forkliftlerin ve palet yükleyici/boşaltıcıların imalatı.
- konveyör (taşıma bantları vb.), teleferikler vb. imalatı
- asansörler, yürüyen merdivenler ve yürüyen yolların imalatı
- yalnızca veya esas olarak kaldırma ve taşıma ekipmanlarında kullanılmaya uygun parçaların imalatı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- depolar için otomatik kaldırma ve taşıma ekipmanlarının imalatı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
6- dikey tarıma yönelik makinelerin imalatı, bkz. 28.30
- yeraltında kullanılan devamlı hareketli asansör ve konveyör imalatı, bkz. 28.92
- kendinden tahrikli (hareketli) mekanik kepçelerin, ekskavatörlerin ve kepçeli yükleyicilerin imalatı,, bkz. 28.92
- çok amaçlı endüstriyel robotların imalatı, bkz. 28.99
- vinçli kamyonların, yüzer vinçlerin, raylı vinçlerin imalatı, bkz. 29.10, 30.11, 30.20
- asansörlerin ve yük asansörlerinin kurulumu, bkz. 43.24.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| El veya motor gücü ile çalışan kaldırma, taşıma, yükleme ya da boşaltma makinelerinin imalatı | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yolların imalatı (yeraltında kullanılanlar hariç) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Pnömatik ve diğer devamlı hareketli asansör, elavatör ve konveyörlerin imalatı | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Diğer kaldırma, taşıma, yükleme veya boşaltma makinelerinin imalatı | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yolların imalatı (yeraltında kullanılanlar hariç)
Pnömatik ve diğer devamlı hareketli asansör, elavatör ve konveyörlerin imalatı
Diğer kaldırma, taşıma, yükleme veya boşaltma makinelerinin imalatı
Overhead Traveling Crane, Hoist, and Monorail System Manufacturing
Industrial Truck, Tractor, Trailer, and Stacker Machinery Manufacturing
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
28.21 — Fırınlar, sobalar ve sabit ev ısıtma ekipmanlarının imalatı
NACE Rev. 2.1 28.21 (Fırınlar, sobalar ve sabit ev ısıtma ekipmanlarının imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.23 — Büro makine ve ekipmanları imalatı (bilgisayarlar ve çevre birimleri hariç)
NACE Rev. 2.1 28.23 (Büro makine ve ekipmanları imalatı (bilgisayarlar ve çevre birimleri hariç)) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.24 — Motorlu veya pnömatik (hava basınçlı) el aletlerinin imalatı
NACE Rev. 2.1 28.24 (Motorlu veya pnömatik (hava basınçlı) el aletlerinin imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.2 Genel amaçlı diğer makinelerin imalatı
- 28.22 Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.22 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.22 (Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı) şu faaliyetleri kapsar: el veya motorlu-motorla çalışan/elektrikle çalıştırılan kaldırma, taşıma, yükleme ya da boşaltma makinelerinin imalatı: vinç palangası ve yük asansörleri, bocurgat ve kriko; kaldırma ve taşıma kuleleri, döner vinç, hareketli kaldırma kafesleri, tekerlekli büyük taşıyıcılar vb; fabrikalarda kullanılan türden, kaldırma veya taşıma ekipmanına sahip iş kamyonları; fabrikalarda kullanılan türden, kendinden tahrikli iş kamyonları; kaldırma, taşıma, yükleme ya da boşaltma amacıyla özel tasarlanmış sanayi robotları ve mekanik manipülatörler; insansız ve robotik forkliftlerin ve palet yükleyici/boşaltıcıların imalatı.; konveyör (taşıma bantları vb.), teleferikler vb. imalatı; asansörler, yürüyen merdivenler ve yürüyen yolların imalatı. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.22 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.22 sınıfı altında Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.22.10 [Tehlikeli], 28.22.11 [Tehlikeli], 28.22.12 [Tehlikeli]).
28.22 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.22 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.22 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 332216 (Saw Blade and Handtool Manufacturing), 332313 (Plate Work Manufacturing), 333120 (Construction Machinery Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28220 (Manufacture of lifting and handling equipment) • BM ISIC Rev. 5: 2822 • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.22 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.22, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.22 (Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı) koduna karşılık gelir.
28.22 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: dikey tarıma yönelik makinelerin imalatı, bkz. 28.30; yeraltında kullanılan devamlı hareketli asansör ve konveyör imalatı, bkz. 28.92; kendinden tahrikli (hareketli) mekanik kepçelerin, ekskavatörlerin ve kepçeli yükleyicilerin imalatı,, bkz. 28.92.