28.92 — Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.92 (Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı); Bölüm 28 çerçevesinde Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT → Yeni AB 2023/1230) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 9 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
NAICS 333120 • SIC 28921
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
10- yeraltı kullanımı için sürekli hareketli asansör ve konveyör imalatı
- toprağı delmek veya mineralleri veya cevherleri çıkarmak için delme, kesme veya batırma makinelerinin veya kömür veya kaya kesicilerin ve tünel açma makinelerinin imalatı
- katı (toz veya macun dahil) formda toprak, taş, cevher veya diğer mineral maddeleri eleyerek, ayırarak, yıkayarak, kırarak, öğüterek, karıştırarak veya yoğurarak minerallerin işlemden geçirilmesi için kullanılan makinelerin imalatı
- beton ve harç karıştırıcıları (mikserleri) imalatı
- hafriyat makinelerinin imalatı: buldozerler, angldozerler (açılı bıçaklı toprak kazı makineleri), greyderler, skreyperler, (kazıyıcılar), tesviye makineleri, kendinden tahrikli (hareketli) mekanik kepçeler, kepçeli yükleyiciler, vb.
- temel kazığı çakma ve sökme makineleri, harç yayıcılar, zift (bitüm) ve asfalt yayıcılar, beton kaplama makineleri vb. imalatı
- mineral maddeleri bitümle (zift) karıştırmak için makinelerin imalatı
- buldozer ve angledozer bıçaklarının imalatı
- kara yolu dışında kullanılan (off-road) damperli yük kamyonlarının imalatı
- kar küreme ve püskürtme makinelerinin imalatı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- kaldırma ve taşıma donanımlarının imalatı, bkz. 28.22
- traktör imalatı, bkz. 28.30, 29.10
- taşların işlenmesi için takım tezgahları imalatı (taşların parçalanması ve temizlenmesinde kullanılan makineler dahil), bkz. 28.42
- motorlu kara taşıtları için karoser (gövde) imalatı (örneğin; itfaiye araçları, gezici kütüphaneler, hazır beton mikserli kamyonlar için), bkz. 29.20.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Buldozer, angledozer, greyder, skreyper, düzleyici, önden küreyici-yükleyici, kepçeli yükleyici, mekanik kepçe, ekskavatör, kazık çakma (kazık varyosları) ve sökme makineleri, harç ve asfalt yayıcılar ile beton kaplama makinelerinin imalatı
Taş, toprak, cevher, alçı, çimento ve diğer mineral maddeleri tasnif etme, eleme, ayırma, yıkama, ezme, öğütme, karıştırma, yoğurma vb. işlemden geçirme için kullanılan makinelerin imalatı (beton ve harç karıştırıcılar (mikserler) hariç)
Kömür veya kaya kesicileri (havözler), tünel ve kuyu açma makineleri ile delme ve sondaj makinelerinin imalatı (yer altı veya yer üstü)
Yer altı kullanımı için sürekli hareketli elevatör ve konveyörlerin imalatı
Paletli traktörlerin imalatı (inşaat veya madencilikte kullanılan traktörler)
Kara yolu dışında kullanılan damperli kamyonların imalatı (mega kamyonlar)
Kar küreyici ve püskürtücüleri, toprağı sıkıştırmaya veya bastırıp sıkıştırmaya mahsus makineler ile maden, taş ocağı, inşaat, imar, park vb. işler için kullanılan diğer makinelerin imalatı
Delme, sondaj, hafriyat ve kazı makinesi parçalarının, vinç ve hareketli kaldırma kafeslerinin ve toprak, taş ve benzeri maddeleri tasnifleme, öğütme, karıştırma veya diğer işlerde kullanılan makine parçalarının imalatı (buldozer bıçakları dahil)
Manufacture of equipment for concrete crushing and screening and roadworks
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
28.91 — Metalürji makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.91 (Metalürji makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.93 — Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.93 (Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.94 — Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı
NACE Rev. 2.1 28.94 (Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.9 Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
- 28.92 Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.92 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.92 (Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı) şu faaliyetleri kapsar: yeraltı kullanımı için sürekli hareketli asansör ve konveyör imalatı; toprağı delmek veya mineralleri veya cevherleri çıkarmak için delme, kesme veya batırma makinelerinin veya kömür veya kaya kesicilerin ve tünel açma makinelerinin imalatı; katı (toz veya macun dahil) formda toprak, taş, cevher veya diğer mineral maddeleri eleyerek, ayırarak, yıkayarak, kırarak, öğüterek, karıştırarak veya yoğurarak minerallerin işlemden geçirilmesi için kullanılan makinelerin imalatı. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.92 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.92 sınıfı altında Türkiye sicilinde 9 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.92.01 [Tehlikeli], 28.92.02 [Tehlikeli], 28.92.03 [Tehlikeli]).
28.92 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.92 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.92 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 333120 (Construction Machinery Manufacturing), 333131 (Mining Machinery and Equipment Manufacturing), 333132 (Oil and Gas Field Machinery and Equipment Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28921 (Manufacture of machinery for mining), 28922 (Manufacture of earthmoving equipment), 28923 (Manufacture of equipment for concrete crushing and screening and roadworks) • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.92 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.92, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.92 (Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı) koduna karşılık gelir.
28.92 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kaldırma ve taşıma donanımlarının imalatı, bkz. 28.22; traktör imalatı, bkz. 28.30, 29.10; taşların işlenmesi için takım tezgahları imalatı (taşların parçalanması ve temizlenmesinde kullanılan makineler dahil), bkz. 28.42.