50.40 — İç sularda yük taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 50.40 (İç sularda yük taşımacılığı); Bölüm 50 çerçevesinde 815 sayılı Kabotaj Kanunu (Türk limanları arası taşıma yalnızca Türk bayraklı gemilere aittir) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
İç sularda yük taşımacılığı
NAICS 483211 • SIC 50400
MCC 4411
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Konteyner, dökme yük, tanker ve Ro-Ro armatörleri / deniz taşımacıları
- Şehir içi vapur, feribot, deniz taksi ve gezi/tur teknesi (mürettebatlı) işletmecileri
- İç su yolu (nehir/göl) yolcu ve yük taşıma işletmeleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- iç limanlar ve iskeleler de dahil olmak üzere, nehirler, kanallar, göller ve diğer iç sular vasıtasıyla yapılan yük taşımacılığı
- deniz taşımacılığına uygun olmayan gemilerle iç su yollarında yük taşımacılığı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- iç sularda yük taşımacılığı amacıyla teknelerin mürettebatıyla beraber kiralanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- kargo yükleme boşaltma hizmetleri, bkz. 52.24
- ticari gemilerin veya botların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.34.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlığı Gemi Tasdiknamesi (Milli Gemi Sicili veya TUGS tescili) + Denize Elverişlilik Belgesi
- Gemi Acenteliği / Yolcu-Ro-Ro hat izinleri + ISM Güvenli Yönetim Sistemi (DOC/SMC)
- Gezi/tur teknelerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı Deniz Turizmi Aracı İşletme Belgesi (mürettebatlı ise 50.10; mürettebatsız yat kiralama 77.34!)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO — 5174 s.K.) veya Mersin DTO + Ticaret Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Küçük kıyı yolcu/motor tekneleri dışında armatörlük sermaye şirketi olarak yürütülür.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- İMEAK Deniz Ticaret Odası & TUGS
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 4490 sayılı TUGS Kanunu m. 12 uyarınca Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar Gelir ve Kurumlar Vergisinden TAMAMEN İSTİSNADIR (Türk gemi işletmeciliğinin temel vergi rejimi)!
- Deniz yoluyla yapılan uluslararası yolcu/yük taşımacılığı ve liman/yakıt ikmali hizmetleri KDVK m. 13/a-b & 14 kapsamında %0 KDV istisnası ve ÖTV’siz yakıt hakkına sahiptir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Deniz taşımacılığı EU ETS Maritime (2024’ten itibaren kademeli %40/%70/%100 CO₂ emisyon bedeli), FuelEU Maritime (2025 yakıt sera gazı yoğunluğu) ve MRV raporlama sistemine dahildir.
ABD NAICS 483 kapsamındadır. Yurtiçi limanlar arası taşımada Jones Act (Merchant Marine Act 1920) (ABD yapımı/bayraklı/vatandaş mülkiyetli gemi şartı!), FMC (Federal Maritime Commission) tarife/OTIs ve USCG güvenlik kuralları uygulanır.
HMRC UK Tonnage Tax (gerçek kâr yerine net tonaj bazlı sabit düşük kurumlar vergisi rejimi) ve MCA (Maritime & Coastguard Agency) UK Ship Register kuralları uygulanır (UK SIC 50xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Mürettebatsız (kaptansız) tekne/yat kiralama Bölüm 50 değil 77.34 kapsamındadır; kaptan/mürettebat dahil gezi veya nakliye ise Bölüm 50’dir.
- TUGS vergi istisnasından yalnızca sicile kayıtlı geminin fiili işletme kazancı yararlanır; acentelik veya armatör dışı yük komisyonculuğu (52.31) istisnaya dahil değildir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| İç sularda yük taşımacılığı (nehir, kanal ve göllerde yapılanlar, vb.) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| İç sularda yük taşıma gemi ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması hizmetleri (nehir, kanal ve göllerde, vb.) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| İç sularda çekme ve itme hizmetleri (römorkaj) (mavnaların, şamandıraların vb.nin taşınması) (nehir, kanal, göl vb.) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
İç sularda yük taşıma gemi ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması hizmetleri (nehir, kanal ve göllerde, vb.)
İç sularda çekme ve itme hizmetleri (römorkaj) (mavnaların, şamandıraların vb.nin taşınması) (nehir, kanal, göl vb.)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İleri tarihli bilet ve navlun ön ödemeleri sebebiyle turizm/seyahat eşdeğeri rezerv politikası uygulanabilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
50.10 — Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 50.10 (Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 6 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
50.20 — Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 50.20 (Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 16 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
50.30 — İç sularda yolcu taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 50.30 (İç sularda yolcu taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- H Ulaştırma ve Depolama
- 50 Su yolu taşımacılığı
- 50.4 İç sularda yük taşımacılığı
- 50.40 İç sularda yük taşımacılığı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 50.40 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
50.40 (İç sularda yük taşımacılığı) şu faaliyetleri kapsar: iç limanlar ve iskeleler de dahil olmak üzere, nehirler, kanallar, göller ve diğer iç sular vasıtasıyla yapılan yük taşımacılığı; deniz taşımacılığına uygun olmayan gemilerle iç su yollarında yük taşımacılığı.. Başlıca uygulayıcılar: Konteyner, dökme yük, tanker ve Ro-Ro armatörleri / deniz taşımacıları; Şehir içi vapur, feribot, deniz taksi ve gezi/tur teknesi (mürettebatlı) işletmecileri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 50.40 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
50.40 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 50.40.05 [Tehlikeli], 50.40.07 [Tehlikeli], 50.40.08 [Tehlikeli]).
50.40 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO — 5174 s.K.) veya Mersin DTO + Ticaret Sicili / Küçük kıyı yolcu/motor tekneleri dışında armatörlük sermaye şirketi olarak yürütülür.. İzin/Ruhsat: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlığı Gemi Tasdiknamesi (Milli Gemi Sicili veya TUGS tescili) + Denize Elverişlilik Belgesi Vergi/Teşvik: 4490 sayılı TUGS Kanunu m. 12 uyarınca Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar Gelir ve Kurumlar Vergisinden TAMAMEN İSTİSNADIR (Türk gemi işletmeciliğinin temel vergi rejimi)!
50.40 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
50.40 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 483211 (Inland Water Freight Transportation) • İngiltere UK SIC 2007: 50400 (Inland freight water transport) • Sanal POS MCC 4411 (Deniz Taşımacılığı ve Yolcu Gemileri).
50.40 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 50.40, eski NACE Rev. 2 sürümünde 50.40 (İç sularda yük taşımacılığı) koduna karşılık gelir.
50.40 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kargo yükleme boşaltma hizmetleri, bkz. 52.24; ticari gemilerin veya botların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.34..