51 — Hava yolu taşımacılığı
Air transport
NACE Rev. 2.1 Bölüm 51: Hava yolu taşımacılığı. Üst sektör: Kısım H (Ulaştırma ve Depolama).
3 Haneli Alt Gruplar 51
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı
- Hava taşıyıcısı hisselerinin çoğunluğunun (%51+) Türk vatandaşlarına ait olması ve yönetimin yerli çoğunluğu (2920 s.K.)
- IATA iki harfli kod, ICAO çağrı kodu, Slot Koordinasyon ve Tehlikeli Madde (IATA DGR) taşıma onayı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- SHGM Sivil Hava Aracı & İşletme Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
- Uluslararası sefer yakıtında ÖTV muafiyeti sağlanır; MCC 4511 (Airlines) kart şemalarında yüksek ileri rezervasyon dönemi sebebiyle sıkı teminat kurallarına tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
EASA Part-ORO/CAT AOC sertifikasyonu, AB Hava Taşımacılığı Tüzüğü (EC) 1008/2008, EU 261/2004 Yolcu Hakları Tazminatı, EU ETS Aviation ve ReFuelEU Aviation (2025 %2 SAF sürdürülebilir havacılık yakıtı zorunluluğu) geçerlidir.
ABD NAICS 481 kapsamında yer alır. Çift makamlı onay gerektirir: FAA Part 121 / Part 135 Air Carrier Certificate + US DOT Economic Authority (yabancı hissedarlık %25 oy hakkı tavanı). İç hat biletlerinde %7.5 Federal Transportation Excise Tax kesilir.
UK CAA Air Operator Certificate (AOC) + Operating Licence (OL), ATOL finansal koruma (paket satışı varsa) ve UK ETS Aviation kapsamındadır (UK SIC 51xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İHA/drone ile havadan fotoğrafçılık/haritalama Bölüm 51 değil 74.20 / 71.12; İHA ile tarımsal ilaçlama 01.61 kapsamındadır — Bölüm 51 yalnızca yük/yolcu taşımacılığı ve uydu fırlatmayı kapsar.
- Sırf uçak bakımı (MRO) 33.16, havaalanı yer hizmetleri ve hava trafik kontrolü ise 52.23 sınıfındadır.
| Kod | Resmi Tanım | Grup / Düzey | Küresel Kodlar | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Hava yolu ile yolcu taşımacılığı | 51.1 |
US 481111
UK 51101
R2 51.10 | İncele → | |
| Hava yolu ile yük taşımacılığı | 51.2 |
US 481112
UK 51210
R2 51.21 | İncele → | |
| Uzay taşımacılığı | 51.2 |
US 481112
UK 51220
R2 51.22 | İncele → |
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 51 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 51 (Hava yolu taşımacılığı) toplam 2 grup ve 3 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 51 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.