52.23 — Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 52.23 (Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri); Bölüm 52 çerçevesinde Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği (TİO — 4925 s.K. / Ulaştırma Bakanlığı) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 5 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Taşımacılık için destekleyici faaliyetler
NAICS 488111 • SIC 52230 • ISIC 5223
MCC 4225
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- E-ticaret fulfillment merkezleri, soğuk hava depoları ve A/C tipi gümrüklü antrepolar
- Uluslararası forwarding (freight forwarder / deniz-hava-kara taşıma organizatörleri) ve gümrük müşavirleri
- Liman işletmecileri, havaalanı yer hizmetleri, otoparklar ve yükleme-boşaltma (elleçleme) şirketleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- hava yolunda yolcu, hayvan ve yük taşımacılığına ilişkin faaliyetler: hava yolu terminalleri vb. gibi terminal tesislerinin işletilmesi; havaalanı ve hava trafik kontrol faaliyetleri; havaalanlarında vb. yer hizmeti faaliyetleri
- havaalanı altyapı bakım çalışmalarında güvenliğin sağlanması
- hava taşıtlarının depolanması.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- havaalanlarında yangın söndürme ve yangın önleme hizmetleri faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- kargo yükleme boşaltma (ellileme) hizmetleri, bkz. 52.24
- havalimanlarında kamu makamları tarafından yapılmayan bagaj ve yolcu muayenesi, bkz. 80.01
- havalimanlarında kamu makamları tarafından bagaj ve yolcu muayenesi, bkz. 84.24
- profesyonel pilotlara yönelik uçuş okullarının işletilmesi, bkz. 85.32
- profesyonel sertifika ve ruhsat vermeyen uçuş okullarının işletilmesi, bkz. 85.53.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Yük taşımacılığı aracılığı/forwarding için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı TİO Yetki Belgesi (eski R1/R2 yerine tek TİO — teminat & ÜDY mesleki yönetici şartı)
- Gümrük müşavirliği için Ticaret Bakanlığı Müşavirlik İzin Belgesi; antrepo işletmeciliği için Gümrük Antrepo Açma ve İşletme İzni
- Gıda/soğuk hava deposunda Tarım Bakanlığı Gıda Depo Kayıt/Onay Belgesi + 2. Sınıf GSM Ruhsatı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + UTİKAD / İMEAK DTO (deniz acenteliğinde zorunlu)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- TİO ve antrepo asgari sermaye şartları nedeniyle Limited veya Anonim Şirket fiilen zorunludur; gümrük müşavirlikleri özel ortaklık yapısındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Deniz ve hava limanlarında yapılan gemi/uçak yükleme-boşaltma, ardiye ve kılavuzluk hizmetleri KDVK m. 13/b gereği %0 KDV kapsamındadır.
- Gümrüklü antrepo içinde yapılan ihracat/ithalat bekleme ve taşıma organizasyonu istisnaları (KDVK m. 16 & 14) fatura bazlı belgelendirmeye tabidir.
- Kendi stoğu olmadan yalnızca fulfillment depo kiralayan e-ticaret firmaları (47.xx) vs fulfillment depo işletmecisi (52.10) ayrımı VUK yoklamasında net tutulmalıdır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile yeni 52.3 Aracılık/Organizasyon Grubu (52.31 yük forwarding, 52.32 yolcu aracılığı) kuruldu! AB Birliği Gümrük Kodu (UCC — Reg. (EU) 952/2013, AEO Yetkilendirilmiş Yükümlü, ICS2 ön varış güvenliği) uygulanır.
ABD NAICS 493 (Warehousing/3PL) ve 4885 (Freight Arrangement) kapsamındadır. Deniz forwarding (NVOCC/OFF) için FMC OTI Licence + $75k–$150k Bond, hava kargoda TSA IAC (Indirect Air Carrier), kara aracılığında FMCSA Broker MC Authority ($75k BMC-84 Bond), gümrükte CBP Customs Broker License zorunludur!
HMRC Gümrük CDS / Bonded Warehouse (ETS / Type A/C) onayları, UK AEO statüsü ve BIFA ticaret şartları altında UK SIC 52xxx tescili kullanılır.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Özmal aracıyla fiilen taşıma yapan kamyoncu (49.41) ile taşıma faturasını alıp alt nakliyecilere yönlendiren freight forwarder (52.31) NACE kodu farklıdır.
- TİO Yetki Belgesi almadan yurt içi/dışı yük komisyonculuğu faturası düzenlemek Ulaştırma Bakanlığı denetiminde idari para cezasına neden olur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Havaalanı yer hizmet faaliyetleri (kargo ve bagaj yükleme boşaltma hizmetleri hariç) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Havaalanı işletmeciliği (uçak pisti işletme, yolcu terminali ve havayolu şirketlerinin kendi bilet satış hizmetleri dahil; havaalanı yer hizmetleri ve bilet acentelerinin faaliyetleri hariç) | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Hava trafik kontrol hizmetleri (havaalanında yer alan kule ve radar istasyonları tarafından sağlanan hizmetler dahil) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Uzay taşımacılığını destekleyici hizmetler | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Hava taşımacılığını destekleyici diğer faaliyetler (havaalanlarında yangın söndürme ve yangın önleme faaliyetleri, hava taşıtlarının çekilmesi, vb.) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Havaalanı işletmeciliği (uçak pisti işletme, yolcu terminali ve havayolu şirketlerinin kendi bilet satış hizmetleri dahil; havaalanı yer hizmetleri ve bilet acentelerinin faaliyetleri hariç)
Hava trafik kontrol hizmetleri (havaalanında yer alan kule ve radar istasyonları tarafından sağlanan hizmetler dahil)
Hava taşımacılığını destekleyici diğer faaliyetler (havaalanlarında yangın söndürme ve yangın önleme faaliyetleri, hava taşıtlarının çekilmesi, vb.)
Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düzenli aylık depo/fulfillment faturalaması; Stripe ve yerel PSP’lerde düşük risk profili.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
52.21 — Kara taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 52.21 (Kara taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 10 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
52.22 — Su yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 52.22 (Su yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 5 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
52.24 — Kargo yükleme boşaltma (elleçleme) hizmetleri
NACE Rev. 2.1 52.24 (Kargo yükleme boşaltma (elleçleme) hizmetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 5 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- H Ulaştırma ve Depolama
- 52 Depolama, ambarlama ve taşımacılık için destekleyici faaliyetler
- 52.2 Taşımacılık için destekleyici faaliyetler
- 52.23 Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 52.23 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
52.23 (Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: hava yolunda yolcu, hayvan ve yük taşımacılığına ilişkin faaliyetler: hava yolu terminalleri vb. gibi terminal tesislerinin işletilmesi; havaalanı ve hava trafik kontrol faaliyetleri; havaalanlarında vb. yer hizmeti faaliyetleri; havaalanı altyapı bakım çalışmalarında güvenliğin sağlanması; hava taşıtlarının depolanması.. Başlıca uygulayıcılar: E-ticaret fulfillment merkezleri, soğuk hava depoları ve A/C tipi gümrüklü antrepolar; Uluslararası forwarding (freight forwarder / deniz-hava-kara taşıma organizatörleri) ve gümrük müşavirleri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 52.23 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
52.23 sınıfı altında Türkiye sicilinde 5 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 52.23.03 [Tehlikeli], 52.23.04 [Az Tehlikeli], 52.23.06 [Tehlikeli]).
52.23 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + UTİKAD / İMEAK DTO (deniz acenteliğinde zorunlu) / TİO ve antrepo asgari sermaye şartları nedeniyle Limited veya Anonim Şirket fiilen zorunludur; gümrük müşavirlikleri özel ortaklık yapısındadır.. İzin/Ruhsat: Yük taşımacılığı aracılığı/forwarding için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı TİO Yetki Belgesi (eski R1/R2 yerine tek TİO — teminat & ÜDY mesleki yönetici şartı) Vergi/Teşvik: Deniz ve hava limanlarında yapılan gemi/uçak yükleme-boşaltma, ardiye ve kılavuzluk hizmetleri KDVK m. 13/b gereği %0 KDV kapsamındadır.
52.23 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
52.23 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 488111 (Air Traffic Control), 488119 (Other Airport Operations), 488190 (Other Support Activities for Air Transportation) • İngiltere UK SIC 2007: 52230 (Service activities incidental to air transportation) • BM ISIC Rev. 5: 5223 • Sanal POS MCC 4225 (Umumi Antrepoculuk ve Depolama).
52.23 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 52.23, eski NACE Rev. 2 sürümünde 52.23 (Hava yolu taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
52.23 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kargo yükleme boşaltma (ellileme) hizmetleri, bkz. 52.24; havalimanlarında kamu makamları tarafından yapılmayan bagaj ve yolcu muayenesi, bkz. 80.01; havalimanlarında kamu makamları tarafından bagaj ve yolcu muayenesi, bkz. 84.24.