56.12 — Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.12 (Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri); Bölüm 56 çerçevesinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Gıda Kayıt & Hijyen) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NAICS 722330 • SIC 56101 • ISIC 5610
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
9- Bu sınıf, hareketli arabalardan veya taşınabilir tezgahlardan hemen tüketilmek üzere ağırlıklı olarak yiyeceklerin hazırlanmasını ve servis edilmesini içerir.
- Bu sınıf, aşağıdakiler dahil olmak üzere seyyar yiyecek işletmecilerinin faaliyetlerini içerir
- sıcak yemek satış kamyonları, kamyonetleri
- yiyecek satıcıları
- dondurma satıcıları
- pazar tezgahlarında yiyecek hazırlama
- atıştırmalık satıcıları
- dondurulmuş yoğurt satıcıları
- krep, gözleme satıcıları.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- otomatik makineler ile yiyecek perakende satışı, bkz. 47.2
- bağımsız birimler tarafından yiyecek dağıtımı, bkz. 53.20
- belirli bir etkinlik için müşteri ile yapılan sözleşmeye dayalı düzenlemelere dayalı olarak hareketli veya taşınabilir tezgahlardan yiyecek hazırlanması ve sunulması, bkz. 56.21
- yeme içme tesislerinin imtiyaz sözleşmesine dayalı olarak işletimi, bkz. 56.22
- seyyar içecek hizmeti faaliyetleri, bkz. 56.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
56.11 — Lokantaların faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.11 (Lokantaların faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 14 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.21 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.22 — Sözleşmeli yemek hizmeti faaliyetleri ve diğer yemek hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.22 (Sözleşmeli yemek hizmeti faaliyetleri ve diğer yemek hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
- 56 Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri
- 56.1 Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
- 56.12 Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 56.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.12 (Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, hareketli arabalardan veya taşınabilir tezgahlardan hemen tüketilmek üzere ağırlıklı olarak yiyeceklerin hazırlanmasını ve servis edilmesini içerir.; Bu sınıf, aşağıdakiler dahil olmak üzere seyyar yiyecek işletmecilerinin faaliyetlerini içerir; sıcak yemek satış kamyonları, kamyonetleri. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 56.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
56.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 56.12.00 [Az Tehlikeli]).
56.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
56.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 722330 (Mobile Food Services), 722511 (Full-Service Restaurants), 722513 (Limited-Service Restaurants) • İngiltere UK SIC 2007: 56101 (Licenced restaurants), 56102 (Unlicenced restaurants and cafes), 56103 (Take-away food shops and mobile food stands) • BM ISIC Rev. 5: 5610 • Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
56.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 56.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 56.10 (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
56.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: otomatik makineler ile yiyecek perakende satışı, bkz. 47.2; bağımsız birimler tarafından yiyecek dağıtımı, bkz. 53.20; belirli bir etkinlik için müşteri ile yapılan sözleşmeye dayalı düzenlemelere dayalı olarak hareketli veya taşınabilir tezgahlardan yiyecek hazırlanması ve sunulması, bkz. 56.21.