68.12 — Yapı projelerinin geliştirilmesi
NACE REV. 2.1 YENİ SINIFI (Eski 41.10): 68.12, fiziksel inşaatı yapım müteahhitlerine (41.00) yaptırıp kendisi arazi, mimari vizyon, finansman ve satışı organize eden gayrimenkul geliştiricilerini (real estate developers) kapsar.
Eurostat • v2.1
Kendine ait gayrimenkule ilişkin faaliyetler ve yapı projelerinin geliştirilmesi
NAICS 236115 • SIC 41100 • ISIC 6810
MCC 6513
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 **68.12** (eski 41.10!)
- Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31)
- Kendi sahip olduğu/kiraladığı AVM, ofis, depo veya konutları uzun vadeli kiraya verenler (68.20) ve site/apartman yöneticileri (68.32)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- kendine ait ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan yapı projelerinin geliştirilmesi veya daha sonra satılmak üzere yapı projelerini gerçekleştirmek amacıyla finansal, teknik ve fiziksel araçları bir araya getiren inşaat mühendisliği faaliyetleri
- sahip olunan arazinin daha sonra satılmak üzere parsellere ayrılması ve iyileştirilmesi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- kendine ait ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan yapı projelerinin yeniden geliştirilmesi veya daha sonra satılmak üzere yapı projelerinin gerçekleştirilmesine yönelik olan inşaat mühendisliği faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı, bkz. bölüm 41
- çeşitli özel inşaat faaliyetlerini kapsayan mevcut ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan binaların tamamen yeniden modellenmesi veya yenilenmesi, bkz. bölüm 41
- bakımın bir parçası olarak boyama ve cilalama faaliyetleri, bkz. 43.34
- arazi ıslahı ile ilgili inşaat faaliyetleri, bkz. kısım F
- kendi işletmesi için yapı projelerinin geliştirilmesi, yani bu binalardaki alanların kiraya verilmesi için, bkz. 68.20
- mimarlık ve mühendislik faaliyetleri, bkz. 71.1
- inşaat projeleri için mimari veya mühendislik proje yönetimi hizmetlerinin sağlanması, bkz. 71.1.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir)
- Kendi gayrimenkulünü kiraya verme (68.20) ve gayrimenkul proje geliştirme (68.12) için özel emlakçılık yetki belgesi aranmaz; ancak 68.32 Apartman/Site Tesis Yönetimi için yetkili yönetici/kat malikleri kurulu kararı gereklidir
- MASAK yükümlüsü olarak emlak işletmeleri kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) yapmak zorundadır
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
- Gayrimenkul ticareti/proje geliştirme ile iştigal etmeyenlerin veya 68.20 şirket kiralamalarının faturalarında %20 KDV kesilir (gerçek kişi kira gelirinde ise Gayrimenkul Sermaye İradı — GMSİ beyan edilir).
- KOSGEB Destekleri: Emlak komisyonculuğu (68.31) ve alım-satım/kiralama (68.1/68.2) KOSGEB girişimci destek kapsamı dışındadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 68.12 Bina Projelerinin Geliştirilmesi (inşaatı taşeronlara verip arsayı ve finansmanı yöneten müteahhit/geliştiriciler) Bölüm 41’den Bölüm 68’e taşınmıştır! AB’de 6AMLD (emlakçılar kara para aklamada zorunlu yükümlü), EPBD (satış/kiralamada Enerji Kimlik Belgesi EPC zorunluluğu) ve KDV Opsiyon Hakları geçerlidir.
ABD NAICS 531 (5311 Lessors, 5312 Agents/Brokers, 5313 Property Managers/Appraisers) kapsamındadır. Her eyalette Real Estate Broker Licence (ayrıca emlak değerlemesinde USPAP / State Appraiser Certification), 1031 Like-Kind Exchange vergisiz takas imkânı, pasif kiralamalarda IRS Schedule E ve FinCEN Real Estate AML Reporting Rule uygulanır.
Estate Agents Act 1979, HMRC AML Supervision (tüm emlakçılar ve yüksek kiracılık acenteleri için yıllık zorunlu HMRC kara para kaydı + 2025 eşik düşüşü!), Property Redress Scheme üyeliği ve Client Money Protection (mülk yöneticileri için yasal zorunluluk) uygulanır (UK SIC 68xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Airbnb / 100 günden kısa günlük konut kiralama işi 68.20 seçilerek yapılamaz — mutlaka Bölüm 55 (55.20) ve Kültür Bakanlığı 7464 s.K. İzin Belgesi gerekir!
- Yetki belgesiz emlak danışmanlığı yapmak ve "sahibinden" olmayan ilanlarda TTBS doğrulamasını (EİDS Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) atlamak ağır Ticaret Bakanlığı cezasına yol açar.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Konut yapı kooperatiflerinin faaliyetleri | Çok Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| İşyeri yapı kooperatiflerinin faaliyetleri | Çok Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
New Single-Family Housing Construction (except For-Sale Builders)
New Multifamily Housing Construction (except For-Sale Builders)
Kendine ait veya kiralanan gayrimenkul ile yapılan gayrimenkul faaliyetleri
Başka yerde sınıflandırılmamış bina dışı diğer yapılara ait projelerin inşaatı
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı kira/depozito kart tahsilatında kira kontratı veya Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi istenebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 41.00 — Bina İnşaatı Müteahhitliği → | Arsa/finansman organize edip anahtar teslim inşaatı başkasına yaptırmak 68.12; sahada doğrudan inşaat işini yürütmek 41.00’dır. | Türkiye’de yapı ruhsatı müteahhidi hanesinde adını yazdırıp kat karşılığı inşaat yürüten şirketlerin fiili inşaat sorumluluğuna göre YAMBİS (41.00) kaydı kontrol edilmelidir. |
68.11 — Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması
NACE Rev. 2.1 68.11 (Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
68.20 — Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
NACE Rev. 2.1 68.20 (Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
68.31 — Gayrimenkul faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 68.31 (Gayrimenkul faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- M Gayrimenkul Faaliyetleri
- 68 Gayrimenkul faaliyetleri
- 68.1 Kendine ait gayrimenkule ilişkin faaliyetler ve yapı projelerinin geliştirilmesi
- 68.12 Yapı projelerinin geliştirilmesi
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 68.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
68.12 (Yapı projelerinin geliştirilmesi) şu faaliyetleri kapsar: kendine ait ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan yapı projelerinin geliştirilmesi veya daha sonra satılmak üzere yapı projelerini gerçekleştirmek amacıyla finansal, teknik ve fiziksel araçları bir araya getiren inşaat mühendisliği faaliyetleri; sahip olunan arazinin daha sonra satılmak üzere parsellere ayrılması ve iyileştirilmesi.. Başlıca uygulayıcılar: Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 68.12 (eski 41.10!); Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 68.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
68.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 68.12.01 [Az Tehlikeli], 68.12.02 [Çok Tehlikeli], 68.12.03 [Çok Tehlikeli]).
68.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili / Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile). İzin/Ruhsat: Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir) Vergi/Teşvik: TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
68.12 ile en sık karıştırılan 41.00 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
41.00 — Bina İnşaatı Müteahhitliği: Arsa/finansman organize edip anahtar teslim inşaatı başkasına yaptırmak 68.12; sahada doğrudan inşaat işini yürütmek 41.00’dır. Vergisel/hukuki etki: Türkiye’de yapı ruhsatı müteahhidi hanesinde adını yazdırıp kat karşılığı inşaat yürüten şirketlerin fiili inşaat sorumluluğuna göre YAMBİS (41.00) kaydı kontrol edilmelidir.
68.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
68.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 236115 (New Single-Family Housing Construction (except For-Sale Builders)), 236116 (New Multifamily Housing Construction (except For-Sale Builders)), 236117 (New Housing For-Sale Builders) • İngiltere UK SIC 2007: 41100 (Development of building projects), 42990 (Construction of other civil engineering projects n.e.c.) • BM ISIC Rev. 5: 6810 • Sanal POS MCC 6513 (Gayrimenkul Aracıları ve Kira Yönetimi).
68.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 68.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 41.10 (İnşaat projelerinin geliştirilmesi), 42.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış bina dışı diğer yapılara ait projelerin inşaatı) koduna karşılık gelir.