68 — Gayrimenkul faaliyetleri
Real estate activities
NACE Rev. 2.1 Bölüm 68: Gayrimenkul faaliyetleri. Üst sektör: Kısım M (Gayrimenkul Faaliyetleri).
3 Haneli Alt Gruplar 68
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir)
- Kendi gayrimenkulünü kiraya verme (68.20) ve gayrimenkul proje geliştirme (68.12) için özel emlakçılık yetki belgesi aranmaz; ancak 68.32 Apartman/Site Tesis Yönetimi için yetkili yönetici/kat malikleri kurulu kararı gereklidir
- MASAK yükümlüsü olarak emlak işletmeleri kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) yapmak zorundadır
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
- Gayrimenkul ticareti/proje geliştirme ile iştigal etmeyenlerin veya 68.20 şirket kiralamalarının faturalarında %20 KDV kesilir (gerçek kişi kira gelirinde ise Gayrimenkul Sermaye İradı — GMSİ beyan edilir).
- KOSGEB Destekleri: Emlak komisyonculuğu (68.31) ve alım-satım/kiralama (68.1/68.2) KOSGEB girişimci destek kapsamı dışındadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 68.12 Bina Projelerinin Geliştirilmesi (inşaatı taşeronlara verip arsayı ve finansmanı yöneten müteahhit/geliştiriciler) Bölüm 41’den Bölüm 68’e taşınmıştır! AB’de 6AMLD (emlakçılar kara para aklamada zorunlu yükümlü), EPBD (satış/kiralamada Enerji Kimlik Belgesi EPC zorunluluğu) ve KDV Opsiyon Hakları geçerlidir.
ABD NAICS 531 (5311 Lessors, 5312 Agents/Brokers, 5313 Property Managers/Appraisers) kapsamındadır. Her eyalette Real Estate Broker Licence (ayrıca emlak değerlemesinde USPAP / State Appraiser Certification), 1031 Like-Kind Exchange vergisiz takas imkânı, pasif kiralamalarda IRS Schedule E ve FinCEN Real Estate AML Reporting Rule uygulanır.
Estate Agents Act 1979, HMRC AML Supervision (tüm emlakçılar ve yüksek kiracılık acenteleri için yıllık zorunlu HMRC kara para kaydı + 2025 eşik düşüşü!), Property Redress Scheme üyeliği ve Client Money Protection (mülk yöneticileri için yasal zorunluluk) uygulanır (UK SIC 68xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Airbnb / 100 günden kısa günlük konut kiralama işi 68.20 seçilerek yapılamaz — mutlaka Bölüm 55 (55.20) ve Kültür Bakanlığı 7464 s.K. İzin Belgesi gerekir!
- Yetki belgesiz emlak danışmanlığı yapmak ve "sahibinden" olmayan ilanlarda TTBS doğrulamasını (EİDS Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) atlamak ağır Ticaret Bakanlığı cezasına yol açar.
| Kod | Resmi Tanım | Grup / Düzey | Küresel Kodlar | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması | 68.1 |
US 523910
UK 68100
R2 68.10 | İncele → | |
| Yapı projelerinin geliştirilmesi | 68.1 |
US 236115
UK 41100
R2 41.10 | İncele → | |
| Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi | 68.2 |
US 523910
UK 68201
R2 68.20 | İncele → | |
| Gayrimenkul faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri | 68.3 |
US 531210
UK 68310
R2 68.31 | İncele → | |
| Bir ücret veya sözleşme temeline dayalı olan diğer gayrimenkul faaliyetleri | 68.3 |
US 531210
UK 68310
R2 68.31 | İncele → |
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 68 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 68 (Gayrimenkul faaliyetleri) toplam 3 grup ve 5 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 68 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.