47.91.14 — Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret
47.91.14, Trendyol, Hepsiburada, Amazon veya kendi Shopify/Ticimax sitesinden satış yapan Türkiye’deki e-ticaret girişimcilerinin en yaygın 6 haneli faaliyet kodudur; stoksuz (dropshipping) veya 3PL depolu modelde Sanal Ofis ile kurulabilir, %1 pazaryeri stopajı ve ETBİS kaydı doğrudan takip edilir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
KOSGEB Geleneksel Girişimci & E-İhracat Destekleri
213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94
MCC 5969
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve N11 pazaryeri satıcıları
- Shopify, WooCommerce, İkas veya Ticimax altyapılı D2C e-ticaret markaları
- Dropshipping (stoksuz e-ticaret) ve Amazon FBA / Etsy mikro ihracatçıları
- Sosyal medya üzerinden faturalı online ürün satışı yapan girişimciler
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret
- Bu sınıf, posta ile satış yapan evler veya internet yoluyla perakende satış faaliyetlerini, yani alıcının reklamlara, kataloglara, bir web sitesinden sağlanan bilgiye, modellere ve diğer reklam araçlarına dayalı olarak seçimini yaptığı ve siparişini posta, telefon veya internet üzerinden (genellikle bir web sitesi tarafından sağlanan özel araçlar vasıtasıyla) verdiği perakende satış faaliyetlerini kapsamaktadır. Satın alınan ürünler ya doğrudan internetten yüklenebilmekte ya da fiziki olarak müşteriye ulaştırılmaktadır.
- posta siparişi yoluyla her çeşit ürünün perakende ticareti,
- internet üzerinden her çeşit ürünün perakende ticareti.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- televizyon, radyo ve telefon yoluyla doğrudan satış,
- internet üzerinden perakende müzayedeler.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- internet üzerinden motorlu taşıtların ve motorlu taşıt parçalarının ve aksesuarlarının perakende satışı, bkz. Grup 45.1 ve Grup 45.3,
- internet üzerinden motosikletlerin ve motosiklet parçalarının ve aksesuarlarının perakende satışı, bkz. 45.40.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Kendi internet sitesi/uygulaması üzerinden satanlarda Ticaret Bakanlığı ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kaydı + 3D/SSL & Ön Bilgilendirme/Mesafeli Satış Sözleşmesi
- Fiziki mağaza/dükkânlarda Belediye Sıhhi İşyeri Açma Ruhsatı + Gıda varsa Tarım Gıda İşletme Kayıt Belgesi; Stoksuz E-Ticaret (Dropshipping) ve pazaryeri ofislerinde ise Sanal Ofis yeterlidir
- Özel ruhsatlı perakende alt kolları: Eczane (47.73 → 6197 s.K. Sağlık Müd.), Kuyum (47.77 → Kuyum Ticareti Yetki Belgesi), Akaryakıt (47.30 → EPDK Bayilik), Alkol/Tütün (TADB Perakende Satış Belgesi)
- Kendi domaini/uygulaması üzerinden tüketiciye doğrudan satış yapanlar ETBİS kaydı yaptırmalı ve 6502 s.K. Mesafeli Satış Sözleşmesi + 14 Gün Cayma Hakkı sunmalıdır.
- Kendi elinde fiziki depo stoğu tutmayan (dropshipping / 3PL / FBA) şirketler Sanal Ofis ile sorunsuz yoklama verir; kendi deposu olanlar depo kira kontratını VUK m. 159 ek işyeri olarak bildirir.
- Gıda/takviye/kozmetik satan e-ticaret mağazaları Tarım/ÜTS ürün bildirimlerini ve ruhsat şartlarını ayrıca sağlamak zorundadır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Bakkal/Manav/Büfe/Konfeksiyon Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis ve Kiralık Depo/Lojistik Merkezi Uygundur- E-Ticaret stopajı: 6563 s.K. kapsamındaki pazaryeri/aracı hizmet sağlayıcıları, 193 s. GVK m. 94 ve KVK m. 15/30 uyarınca 01.01.2025 itibarıyla platform satıcılarının KDV hariç ürün satış bedelleri üzerinden %1 e-ticaret stopajı kesip vergi dairesine yatırır (satıcı yıllık gelir/kurumlar vergisinden mahsup eder)!
- Mikro ihracat (ETGB — 300 kg / 15.000 EUR sınırına kadar hızlı kargo ile yurt dışı e-ticaret satışı) KDV iadesi ve %50/%80 e-ihracat gelir istisnaları (GVK m. 89/16 %50 mikro ihracat indirimi dahil!) sağlar.
- Fiziki mağazalarda banka/POS entegrasyonlu Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (YN ÖKC) ve 2026 itibarıyla güncellenen B2C e-Arşiv Fatura eşikleri takip edilmelidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
KRİTİK REVİZYON FARKI: NACE Rev. 2.1’de eski genel "47.91 İnternetten Perakende Ticaret" sınıfı kaldırılmıştır! Artık internetten satış yapan her mağaza sattığı ürüne göre 47.1–47.8 sınıflarına (ör. giyim e-ticareti 47.71, gıda 47.2) ayrılır; yeni 47.91/47.92 ise yalnızca pazaryeri aracılık platformlarına ayrılmıştır. AB’de OSS (One-Stop-Shop) €10.000 KDV eşiği, DSA ve GPSR 2023/988 uygulanır.
ABD NAICS 44–45 (455/456/457/458/459) kapsamındadır (2022 NAICS revizyonunda da 454110 E-Commerce kaldırılıp ürün gruplarına dağıtıldı!). Eyaletlerde Economic Nexus ($100.000 ciro veya 200 işlem South Dakota v. Wayfair kuralı) aşılınca Sales Tax kaydı, Amazon/Shopify satıcılarında EIN + Wyoming/Delaware LLC yapısı yaygındır.
UK SIC 2007 hâlâ 47910 (Internet Retail) kodunu aktif olarak korumaktadır! HMRC VAT zorunlu tescil eşiği £90.000 olup yurt dışı satıcılar £135 altı gönderilerde UK Online Marketplace / Seller VAT tahsilat kuralına ve ICO/UK GDPR ile Consumer Rights Act 2015 hükümlerine tabidir.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Türkiye’de mevcut 6 haneli NACE ağacında 47.91.14 (İnternetten Perakende) yaygın kullanılmaya devam ederken, AB NACE Rev. 2.1 eşleştirmesinde sattığınız ana ürüne göre (ör. 47.71 Giyim, 47.40 Elektronik) veya sadece pazaryeriyseniz 47.91/47.92 aracılık koduna dikkat etmelisiniz.
- Tüketiciye 14 günlük mesafeli satış cayma hakkı ve ön bilgilendirme formu sunmamak Ticaret Bakanlığı denetimlerinde işlem başı idari para cezası getirir.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.
Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İnternetten çok kategorili perakende (pazaryeri/dropshipping): kargo takip kodu zorunluluğu ve <%1 chargeback eşiği izlenir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 47.91 — AB NACE Rev. 2.1 (Pazaryeri Aracılığı) → | Türkiye 6 haneli kodlamada 47.91.14 halen kendi stoğunu/dropshipping satan e-ticaret mağazasını temsil eder; AB NACE Rev. 2.1’de ise 47.91 sadece satıcı ile alıcıyı buluşturan pazaryerlerine daraltılmıştır. | AB veya ABD’de şirket açarken sattığınız ürün grubunun Rev. 2.1 / NAICS 2022 kodunu (ör. 47.71 / 458110) kullanmanız gerekir. |
| 46.90 — Toptan Ticaret (B2B) → | Nihai tüketicilere (B2C) e-ticaret satışı 47.91.14; şirketlere koli/palet bazlı B2B toptan satış ve konteyner ihracatı 46.90’dır. | B2B toptan satışta 14 gün tüketici cayma hakkı ve %1 e-ticaret pazaryeri stopajı uygulanmaz (buna karşın %0 KDV tam ihracat istisnası ve 5 puan KVK ihracat indirimi öne çıkar). |
| 62.10 — E-Ticaret Yazılım Geliştirme → | Online mağazada ürün satışı 47.91.14; markalara Shopify/e-ticaret sitesi kodlamak 62.10’dur. | 62.10 %80 yazılım ihracatı indirimine tabidir; 47.91.14 ise ETGB mikro ihracatta %50 şahıs indirimi sağlar. |
47.11.01 — Bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticaret (gıda, içecek, şarküteri ve tütün ağırlıklı perakende bakkaliye)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 47.11.01 (Bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticaret (gıda, içecek, şarküteri ve tütün ağırlıklı perakende bakkaliye)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki Dükkan ve Belediye Ruhsatı Zorunlu.
47.11.02 — Süpermarket ve hipermarketlerde yapılan perakende ticaret (gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 47.11.02 (Süpermarket ve hipermarketlerde yapılan perakende ticaret (gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
47.11.03 — Tezgahlar ve pazar yerleri vasıtasıyla diğer gıda ürünleri (bal, un, tahıl, pirinç, bakliyat vb. dahil) perakende ticareti (seyyar satıcılar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 47.11.03 (Tezgahlar ve pazar yerleri vasıtasıyla diğer gıda ürünleri (bal, un, tahıl, pirinç, bakliyat vb. dahil) perakende ticareti (seyyar satıcılar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 47.91.14 Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 47.91.14 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
47.91.14 (Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret) şu faaliyetleri kapsar: Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret; Bu sınıf, posta ile satış yapan evler veya internet yoluyla perakende satış faaliyetlerini, yani alıcının reklamlara, kataloglara, bir web sitesinden sağlanan bilgiye, modellere ve diğer reklam araçlarına dayalı olarak seçimini yaptığı ve siparişini posta, telefon veya internet üzerinden (genellikle bir web sitesi tarafından sağlanan özel araçlar vasıtasıyla) verdiği perakende satış faaliyetlerini kapsamaktadır. Satın alınan ürünler ya doğrudan internetten yüklenebilmekte ya da fiziki olarak müşteriye ulaştırılmaktadır.; posta siparişi yoluyla her çeşit ürünün perakende ticareti,. Başlıca uygulayıcılar: Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve N11 pazaryeri satıcıları; Shopify, WooCommerce, İkas veya Ticimax altyapılı D2C e-ticaret markaları.
47.91.14 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
47.91.14 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis ve Kiralık Depo/Lojistik Merkezi Uygundur. KOSGEB durumu: KOSGEB Geleneksel Girişimci & E-İhracat Destekleri.
47.91.14 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Bakkal/Manav/Büfe/Konfeksiyon Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Kendi internet sitesi/uygulaması üzerinden satanlarda Ticaret Bakanlığı ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kaydı + 3D/SSL & Ön Bilgilendirme/Mesafeli Satış Sözleşmesi Vergi/Teşvik: E-Ticaret stopajı: 6563 s.K. kapsamındaki pazaryeri/aracı hizmet sağlayıcıları, 193 s. GVK m. 94 ve KVK m. 15/30 uyarınca 01.01.2025 itibarıyla platform satıcılarının KDV hariç ürün satış bedelleri üzerinden %1 e-ticaret stopajı kesip vergi dairesine yatırır (satıcı yıllık gelir/kurumlar vergisinden mahsup eder)!
47.91.14 ile en sık karıştırılan 47.91 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
47.91 — AB NACE Rev. 2.1 (Pazaryeri Aracılığı): Türkiye 6 haneli kodlamada 47.91.14 halen kendi stoğunu/dropshipping satan e-ticaret mağazasını temsil eder; AB NACE Rev. 2.1’de ise 47.91 sadece satıcı ile alıcıyı buluşturan pazaryerlerine daraltılmıştır. Vergisel/hukuki etki: AB veya ABD’de şirket açarken sattığınız ürün grubunun Rev. 2.1 / NAICS 2022 kodunu (ör. 47.71 / 458110) kullanmanız gerekir.
47.91.14 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
47.91.14 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 5969 (Doğrudan Pazarlama & E-Ticaret (Katalog / İnternet)).
47.91.14 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: internet üzerinden motorlu taşıtların ve motorlu taşıt parçalarının ve aksesuarlarının perakende satışı, bkz. Grup 45.1 ve Grup 45.3,; internet üzerinden motosikletlerin ve motosiklet parçalarının ve aksesuarlarının perakende satışı, bkz. 45.40..