28.29 — Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı
NACE Rev. 2.1 28.29 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı); Bölüm 28 çerçevesinde Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT → Yeni AB 2023/1230) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 6 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Genel amaçlı diğer makinelerin imalatı
NAICS 332216 • SIC 28290 • ISIC 2829
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
15- ağırlıkla çalışan sayma veya kontrol makineleri de dahil olmak üzere tartım makinelerinin imalatı (laboratuvarlarda kullanılan hassas tartı aletleri hariç), örneğin; ev ve dükkanlarda kullanılan tartı aletleri, platformlu tartı aletleri, sürekli ölçüm için tartılar, taşıt baskülleri diğer tartı makineleri
- sıvılar için filtreleme ya da arıtma makine ve aparatları imalatı, örneğin; yağ, yakıt için
- sıvı veya tozları atan, dağıtan ya da püskürten donanımların imalatı: püskürtme tabancası, yangın söndürme ve kum püskürtme cihazları, buhar temizleme makineleri, vb.
- paketleme ve ambalajlama makineleri imalatı: doldurma, kapatma, mühürleme, kapsülleme ya da etiketleme aletleri, vb.
- ev dışı kullanıma yönelik temizleme makinelerinin (bulaşık makineleri dahil) imalatı
- şişe temizleme ya da kurutma makineleri ile içeceklerin gazlandırılmasında kullanılan makinelerin imalatı
- petrol rafinerileri, kimya sanayisi, içecek sanayisi, vb. için damıtma veya rektifiye tesisleri imalatı
- gaz jeneratörleri imalatı
- silindirli haddeleme makineleri ya da diğer haddeleme makineler ile bunların silindirlerinin imalatı (metal ve cam için olanlar hariç)
- santrifüjlü kurutucular dahil olmak üzere santrifüj imalatı (krema ayırıcılar, çamaşır kurutucuları ve laboratuvarlarda kullanılan türden santrifüjler hariç)
- diğer malzemelerle birleştirilmiş metal levhalardan veya iki veya daha fazla metal katmanından conta ve benzeri bağlantıların imalatı
- otomatik ürün satış makinelerinin imalatı
- yer terazileri, şerit metreler, mezuralar ve benzeri el aletler ile makine operatörlerinin hassas aletleri (optik olanlar hariç)
- elektriksiz kaynak ve lehimleme makine ve aparatlarının imalatı
- su sirkülasyonu yoluyla doğrudan soğutma için soğutma kuleleri ve benzerlerinin imalatı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
13- vulkanize kauçuktan conta imalatı, bkz. 22.12
- hassas (laboratuvar tipi) terazilerin imalatı, bkz. 26.51
- ev tipi soğutucu veya dondurucu ekipmanların imalatı, bkz. 27.51
- evlerde kullanılan vantilatörlerin imalatı, bkz. 27.51
- elektrikli kaynak ve lehimleme ekipmanlarının imalatı, bkz. 27.90
- tarım veya bahçecilikle ilgili püskürtme cihazlarının imalatı, bkz. 28.30
- metal ve cam haddeleme makinelerinin ve bunların silindirlerinin imalatı, bkz. 28.91, 28.99
- tarım ürünlerine yönelik kurutucuların imalatı, bkz. 28.93
- gıdaların ve içeceklerin filtrelenmesi ve temizlenmesi için makinelerin imalatı, bkz. 28.93
- krema ayırıcıların imalatı, bkz. 28.93
- ticari çamaşır kurutucularının imalatı, bkz. 28.94
- tekstil malzemelerinin basılması için baskı makinelerinin imalatı, bkz. 28.94
- laboratuvarlarda kullanılan türden santrifüjlerin imalatı, bkz. 32.50.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Metal tabakalardan contaların ve mekanik salmastraların imalatı (diğer malzemelerle birleştirilmiş metal tabakalardan veya iki ya da daha fazla metal tabakasından yapılmış olanlar)
Tartı aletleri ve baskül imalatı (ev ve dükkanlarda kullanılan terazi ve kantarlar, sürekli ölçüm için tartılar, taşıt baskülleri (köprü tipi basküller) vb.) (kuyumculukta ve laboratuvarlarda kullanılan hassas tartılar hariç)
Yangın söndürücüler, püskürtme tabancaları, buhar veya kum püskürtme makineleri vb. sıvı ve tozları atan, dağıtan ya da püskürten mekanik cihazların imalatı
İçten yanmalı motorlar için yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi, gres nipelleri, yağ keçesi ve benzerlerinin imalatı
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
28.21 — Fırınlar, sobalar ve sabit ev ısıtma ekipmanlarının imalatı
NACE Rev. 2.1 28.21 (Fırınlar, sobalar ve sabit ev ısıtma ekipmanlarının imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.22 — Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı
NACE Rev. 2.1 28.22 (Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.23 — Büro makine ve ekipmanları imalatı (bilgisayarlar ve çevre birimleri hariç)
NACE Rev. 2.1 28.23 (Büro makine ve ekipmanları imalatı (bilgisayarlar ve çevre birimleri hariç)) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.2 Genel amaçlı diğer makinelerin imalatı
- 28.29 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.29 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.29 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı) şu faaliyetleri kapsar: ağırlıkla çalışan sayma veya kontrol makineleri de dahil olmak üzere tartım makinelerinin imalatı (laboratuvarlarda kullanılan hassas tartı aletleri hariç), örneğin; ev ve dükkanlarda kullanılan tartı aletleri, platformlu tartı aletleri, sürekli ölçüm için tartılar, taşıt baskülleri diğer tartı makineleri; sıvılar için filtreleme ya da arıtma makine ve aparatları imalatı, örneğin; yağ, yakıt için; sıvı veya tozları atan, dağıtan ya da püskürten donanımların imalatı: püskürtme tabancası, yangın söndürme ve kum püskürtme cihazları, buhar temizleme makineleri, vb.. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.29 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.29 sınıfı altında Türkiye sicilinde 6 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.29.05 [Tehlikeli], 28.29.07 [Tehlikeli], 28.29.08 [Tehlikeli]).
28.29 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.29 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.29 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 332216 (Saw Blade and Handtool Manufacturing), 332410 (Power Boiler and Heat Exchanger Manufacturing), 332420 (Metal Tank (Heavy Gauge) Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28290 (Manufacture of other general-purpose machinery n.e.c.) • BM ISIC Rev. 5: 2829 • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.29 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.29, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.29 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı) koduna karşılık gelir.
28.29 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: vulkanize kauçuktan conta imalatı, bkz. 22.12; hassas (laboratuvar tipi) terazilerin imalatı, bkz. 26.51; ev tipi soğutucu veya dondurucu ekipmanların imalatı, bkz. 27.51.