28.94 — Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı
NACE Rev. 2.1 28.94 (Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı); Bölüm 28 çerçevesinde Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT → Yeni AB 2023/1230) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 9 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
NAICS 333111 • SIC 28940
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
8- tekstil makineleri imalatı, örneğin: suni/sentetik tekstil elyafı, malzemesi ya da ipliklerinin hazırlanması, üretilmesi, ekstrüzyonu, çekilmesi, dokunması ya da kesilmesi için makineler; tekstil elyafının hazırlanmasına yönelik makineler (örneğin; çırçır makineleri, balya açıcılar, şifozlar/didme makineleri, pamuk sericiler, yün yıkama makineleri, yün karbonize makineleri, tarama makineleri, karding/tarak makineleri, fitil makinesi/fitil çerçeveleri vb.); büküm makineleri; tekstil ipliği hazırlanması için makineler: çile sarıcılar, çözgü tezgahları ve ilgili makineler; dokuma makineleri (el dokuma tezgahları dahil); örgü makineleri; örme ağ, tül, dantel, kurdele vb. yapmak için makineler.
- tekstil makineleri için yardımcı makine veya donanımların imalatı: armür makineleri, jakarlar, otomatik durdurma tertibatı, mekik değiştirme mekanizmaları, iğler ve iğ mekikleri vb.
- tekstil baskı makinelerinin imalatı
- kumaş işleme makineleri imalatı: tekstil kumaşlarını yıkama, ağartma, boyama, apreleme, bitirme, kaplama veya emdirme (emprenye etme) makineleri imalatı; tekstil kumaşları için sarma, çözme, katlama, kesme veya sürfile makinelerinin imalatı.
- çamaşırhane makinelerinin imalatı: ütüleme makineleri (pres ütüler dahil); çamaşırhane tipi yıkama ve kurutma makineleri; kuru temizleme makineleri.
- dikiş makineleri, dikiş makineleri başları ve dikiş makineleri iğneleri (evde kullanım için olsun ya da olmasın) imalatı
- keçe ya da dokusuz kumaşların üretilmesi ya da bitirilmesi için makinelerin imalatı
- deri makineleri imalatı; postların veya derilerin hazırlanması, tabaklanması veya işlenmesi için makineler; post, deri ya da kürklü derilerden ayakkabı veya diğer eşyaların yapımı veya tamiri için kullanılan makineler.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- jakar makinelerinde kullanılan kağıt ve mukavva kartları imalatı, bkz. 17.25
- ev tipi çamaşır yıkama ve kurutma makineleri imalatı, bkz. 27.51
- silindirli haddeleme makineleri imalatı, bkz. 28.29
- ciltlemede kullanılan makinelerin imalatı, bkz. 28.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Sanayi tipi çamaşır makinesi, kuru temizleme makinesi, çamaşır kurutma makinesi, ütü makinesi ve pres ütü imalatı
Sanayi ve ev tipi dikiş makinelerinin imalatı (dikiş makinelerinin iğneleri, mobilyaları, tabanları, kapakları vb. parçaları dahil)
Suni ve sentetik tekstil malzemesinin ekstrüzyonu, çekilmesi, tekstüre edilmesi veya kesilmesi için kullanılan makineler ile doğal tekstil elyafı hazırlama makineleri ve dokuma makinelerinin imalatı (çırçır makinesi, taraklama makinesi vb. dahil)
Tekstil ipliği ve kumaşını yıkama, ağartma, boyama, apreleme, temizleme, sıkma, sarma, emprenye etme, bitirme, kesme, surfile ve benzerleri için makineler ile keçe imalatında ve bitirilmesinde kullanılan makinelerin imalatı
Tekstil büküm makineleri ile katlama, bükme, bobine sarma veya çile yapma makinelerinin imalatı
Örgü, trikotaj ve benzeri makineler ile tafting makinelerinin imalatı (gipe iplik, tül, dantel, nakış, süs, örgü veya ağ yapma makineleri dahil)
Tekstil amaçlı makinelerle kullanılan yardımcı makinelerin ve tekstil baskı makinelerinin imalatı (ratiyerler, jakardlar, vb.) (ofset baskı makineleri, tipografik, fleksografik, gravür baskı makineleri hariç)
Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin parçalarının imalatı (dikiş makinelerinde kullanılanlar hariç)
Manufacture of machinery for textile, apparel and leather production
Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
28.91 — Metalürji makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.91 (Metalürji makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.92 — Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.92 (Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.93 — Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.93 (Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.9 Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
- 28.94 Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.94 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.94 (Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı) şu faaliyetleri kapsar: tekstil makineleri imalatı, örneğin: suni/sentetik tekstil elyafı, malzemesi ya da ipliklerinin hazırlanması, üretilmesi, ekstrüzyonu, çekilmesi, dokunması ya da kesilmesi için makineler; tekstil elyafının hazırlanmasına yönelik makineler (örneğin; çırçır makineleri, balya açıcılar, şifozlar/didme makineleri, pamuk sericiler, yün yıkama makineleri, yün karbonize makineleri, tarama makineleri, karding/tarak makineleri, fitil makinesi/fitil çerçeveleri vb.); büküm makineleri; tekstil ipliği hazırlanması için makineler: çile sarıcılar, çözgü tezgahları ve ilgili makineler; dokuma makineleri (el dokuma tezgahları dahil); örgü makineleri; örme ağ, tül, dantel, kurdele vb. yapmak için makineler.; tekstil makineleri için yardımcı makine veya donanımların imalatı: armür makineleri, jakarlar, otomatik durdurma tertibatı, mekik değiştirme mekanizmaları, iğler ve iğ mekikleri vb.; tekstil baskı makinelerinin imalatı. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.94 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.94 sınıfı altında Türkiye sicilinde 9 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.94.01 [Tehlikeli], 28.94.02 [Tehlikeli], 28.94.03 [Tehlikeli]).
28.94 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.94 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.94 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 333111 (Farm Machinery and Equipment Manufacturing), 333248 (All Other Industrial Machinery Manufacturing), 333310 (Commercial and Service Industry Machinery Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28940 (Manufacture of machinery for textile, apparel and leather production) • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.94 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.94, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.94 (Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı) koduna karşılık gelir.
28.94 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: jakar makinelerinde kullanılan kağıt ve mukavva kartları imalatı, bkz. 17.25; ev tipi çamaşır yıkama ve kurutma makineleri imalatı, bkz. 27.51; silindirli haddeleme makineleri imalatı, bkz. 28.29.