28.93 — Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.93 (Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı); Bölüm 28 çerçevesinde Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT → Yeni AB 2023/1230) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 9 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
NAICS 332216 • SIC 28290
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
9- tarımsal ürünler için kurutma makinelerinin imalatı
- süt ürünleri sanayisi için makine imalatı: krema ayırıcıları; süt işleme makineleri (örneğin; homojenleştirme); süt dönüştürme makineleri (örneğin tereyağı yayıkları, tereyağı işleyicileri ve kalıplama makineleri); peynir makineleri, (örneğin; homojenleştirme, kalıplama, presleme).
- değirmencilik sanayi için makine imalatı: tohumların, tanelerin ya da kuru baklagillerin temizlenmesi, tasniflenmesi ya da derecelendirilmesi için makineler (buğday savurucu, elek kayışları, ayırıcılar, hububat polisaj makineleri ); un ve kaba un vb. üretmek için kullanılan makineler (öğütme değirmenleri, işlenecek malzemeyi makineye veren cihaz, elekler, kepek temizleyiciler, karıştırıcılar, çeltik soyma makineleri, bezelye kırma makineleri).
- şarap, elma şarabı, meyve suları vb. yapımında kullanılan pres, ezici vb. imalatı
- unlu ürünler sanayi için ya da makarna, spagetti ya da benzer ürünleri yapmak için kullanılan makinelerin imalatı: ekmek fırını, hamur karıştırıcı, hamur ayırıcı, hamur kalıplama, hamur kesme, pasta makineleri
- çeşitli gıdaların işlenmesi için kullanılan makine ve donanım imalatı: şekerleme, kakao ya da çikolata yapımında kullanılan makineler; şeker imalatında kullanılan makineler; bira makineleri; et ya da kümes hayvanı etlerinin işlenmesinde kullanılan makineler, meyve, kabuklu yemiş ve sebze hazırlanmasında kullanılan makineler; balıkların, kabuklu deniz hayvanlarının ya da yenebilen diğer deniz ürünlerinin hazırlanmasında kullanılan makineler; gıda ve içeceklerin filtrelenmesi veya arıtılmasına yönelik makinelerin imalatı.
- hayvansal ya da bitkisel katı ya da sıvı yağların hazırlanması ya da çıkarılmasına özgü makinelerin imalatı
- tütünün hazırlanmasında ve sigara, puro ve pipo tütünü imalinde veya çiğneme tütünleri ya da enfiye imalatında kullanılan makinelerin imalatı
- otel ve restoranlarda yemek pişirmek veya ısıtmak için kullanılan makine, tesis ve ekipman imalatı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- süt ve diğer gıda maddelerinin ışınlama donanımlarının imalatı, bkz. 26.60
- paketleme, ambalajlama ve tartma cihazları imalatı, bkz. 28.29
- yumurtaların, meyvelerin ve diğer mahsullerin (tohumlar, taneler ve kuru baklagiller sebzeleri hariç) temizlenmesi, tasnif edilmesi veya derecelendirilmesi için kullanılan makinelerin imalatı, bkz. 28.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Süt ürünleri makinelerinin ve santrifüjlü krema ayırıcılarının imalatı
Tütünün hazırlanmasında ve işlenmesinde kullanılan makinelerin imalatı (tütün yapraklarını damarlarından ayıran makineler ile enfiye, sigara, puro, pipo tütünü veya çiğneme tütünleri imalinde kullanılan makineler)
Değirmencilik sanayiinde, hububat veya kurutulmuş sebzelerin işlenmesi veya öğütülmesi için kullanılan makinelerin imalatı
Ekmek ve diğer unlu mamuller için elektrikli olmayan fırınların imalatı (gaz, sıvı ve katı yakıtlı olanlar)
Ev tipi olmayan pişirme veya ısıtma cihazlarının imalatı (ev tipi olmayan filtreli kahve makineleri vb. dahil)
Tarımsal ürünler için kurutucuların imalatı (kahve, kuruyemiş vb. için kavurma makine ve cihazları dahil)
Tohumların, tanelerin veya kuru baklagillerin temizlenmesi, tasnif edilmesi veya derecelendirilmesi için kullanılan makinelerin imalatı (tarımsal selektörler dahil)
Gıda ve içeceklerin endüstriyel olarak hazırlanması veya imalatı için başka yerde sınıflandırılmamış makinelerin imalatı
Manufacture of machinery for food, beverage and tobacco processing
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
28.91 — Metalürji makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.91 (Metalürji makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.92 — Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.92 (Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.94 — Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı
NACE Rev. 2.1 28.94 (Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.9 Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
- 28.93 Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.93 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.93 (Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı) şu faaliyetleri kapsar: tarımsal ürünler için kurutma makinelerinin imalatı; süt ürünleri sanayisi için makine imalatı: krema ayırıcıları; süt işleme makineleri (örneğin; homojenleştirme); süt dönüştürme makineleri (örneğin tereyağı yayıkları, tereyağı işleyicileri ve kalıplama makineleri); peynir makineleri, (örneğin; homojenleştirme, kalıplama, presleme).; değirmencilik sanayi için makine imalatı: tohumların, tanelerin ya da kuru baklagillerin temizlenmesi, tasniflenmesi ya da derecelendirilmesi için makineler (buğday savurucu, elek kayışları, ayırıcılar, hububat polisaj makineleri ); un ve kaba un vb. üretmek için kullanılan makineler (öğütme değirmenleri, işlenecek malzemeyi makineye veren cihaz, elekler, kepek temizleyiciler, karıştırıcılar, çeltik soyma makineleri, bezelye kırma makineleri).. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.93 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.93 sınıfı altında Türkiye sicilinde 9 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.93.02 [Tehlikeli], 28.93.03 [Tehlikeli], 28.93.04 [Tehlikeli]).
28.93 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.93 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.93 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 332216 (Saw Blade and Handtool Manufacturing), 332410 (Power Boiler and Heat Exchanger Manufacturing), 332420 (Metal Tank (Heavy Gauge) Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28290 (Manufacture of other general-purpose machinery n.e.c.), 28930 (Manufacture of machinery for food, beverage and tobacco processing) • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.93 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.93, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.29 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel amaçlı makinelerin imalatı), 28.93 (Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı) koduna karşılık gelir.
28.93 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: süt ve diğer gıda maddelerinin ışınlama donanımlarının imalatı, bkz. 26.60; paketleme, ambalajlama ve tartma cihazları imalatı, bkz. 28.29; yumurtaların, meyvelerin ve diğer mahsullerin (tohumlar, taneler ve kuru baklagiller sebzeleri hariç) temizlenmesi, tasnif edilmesi veya derecelendirilmesi için kullanılan makinelerin imalatı, bkz. 28.30..